Σύμφωνα με το διευθυντή της Διαπεριφερειακής Ένωσης Ελαιοπαραγωγών AIPO, Enzo Gambin, θερμοκρασίες άνω των 33-35 βαθμών Κελσίου, σε συνδυασμό με τις ιδιαίτερα ζεστές νύχτες, δεν επιτρέπουν στο ελαιόδεντρο να ανακτήσει την ενέργεια που καταναλώνει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η εκτενής έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία αυξάνει τις ενεργειακές ανάγκες των φύλλων, περιορίζει την αποτελεσματικότητα της φωτοσύνθεσης και εντείνει το οξειδωτικό στρες. Όταν η κατάσταση αυτή διαρκεί αρκετά, το δέντρο μπαίνει σε ενεργειακό έλλειμμα και ενεργοποιεί μηχανισμούς πρόωρης γήρανσης.
Τα πρώτα σημάδια είναι το κιτρίνισμα των φύλλων, η απώλεια της σπαργής τους και, σε μεταγενέστερο στάδιο, η πρόωρη φυλλόπτωση. Πρώτα επηρεάζονται τα παλαιότερα φύλλα, όσα είναι περισσότερο εκτεθειμένα στην άμεση ακτινοβολία και εκείνα που έχουν ήδη επιβάρυνση από έλλειψη νερού. Αντίθετα, τα φύλλα στο εσωτερικό της κόμης, όπου επικρατούν χαμηλότερες θερμοκρασίες και περισσότερη σκίαση, διατηρούν για μεγαλύτερο διάστημα τη λειτουργικότητά τους. Η μείωση της φυλλικής επιφάνειας έχει άμεσες συνέπειες στην παραγωγή. Περιορίζει τη σύνθεση σακχάρων και την ενέργεια που είναι διαθέσιμη για την ανάπτυξη του καρπού, ενώ μπορεί να επηρεάσει και τη συνεκτικότητα της σάρκας της ελιάς.
Ιδιαίτερα επιβαρυντική είναι και η συνεχής εναλλαγή θερμοκρασιών, όπως πρόσκαιρης δροσιάς και νέου καύσωνα. Οι απότομες μεταβολές δυσκολεύουν την προσαρμογή του δέντρου, αυξάνουν την παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου και μπορούν να προκαλέσουν νέο κύμα κιτρινίσματος και πτώσης των φύλλων.
Σε αυτές τις συνθήκες, κρίσιμη είναι η έγκαιρη υποστήριξη της φυσιολογίας του δέντρου. Στοχευμένες διαφυλλικές εφαρμογές μπορούν να περιορίσουν την οξειδωτική καταπόνηση και να βοηθήσουν στη διατήρηση της φωτοσυνθετικής λειτουργίας. Τα προϊόντα που χρησιμεύουν σε αυτές τις εφαρμογές, περιλαμβάνουν εκχυλίσματα φυκιών, γλυκίνη-βεταΐνη, πρωτεϊνικά υδρολύματα, μείγματα ελεύθερων αμινοξέων και απόσταγμα ξύλου. Οι εφαρμογές αυτές μπορούν να συμβάλουν στη σταθεροποίηση των κυτταρικών μεμβρανών, στη βελτίωση της αξιοποίησης του νερού και στον περιορισμό της παραγωγής ελεύθερων ριζών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χρόνος εφαρμογής. Οι ψεκασμοί κατά τις ημέρες σχετικής υποχώρησης της θερμοκρασίας μπορούν να βοηθήσουν τα φύλλα να ανακτήσουν μέρος της μεταβολικής τους λειτουργίας πριν το επόμενο κύμα ζέστης. Εδώ χρησιμεύει η εφαρμογή ορυκτών υλικών, όπως ο καολίνης, ο μπεντονίτης, ο ζεόλιθος και το γεωργικό ταλκ. Τα υλικά αυτά δημιουργούν ένα ανακλαστικό φιλμ στην επιφάνεια των φύλλων, περιορίζοντας την απορρόφηση της ηλιακής ακτινοβολίας και μειώνοντας τη θερμοκρασία τους. Με τον τρόπο αυτό προστατεύουμε τη φωτοσυνθετική δραστηριότητα κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας, ενώ περιορίζουμε και την οξειδωτική βλάβη στους φυτικούς ιστούς. Σε ελαιώνες όπου εφαρμόστηκε καολίνης, παρατηρούμε μικρότερη ένταση πρόωρου κιτρινίσματος και φυλλόπτωσης, γεγονός που τον καθιστά σημαντικό εργαλείο σε περιόδους εκτενούς ζέστης.
Καθοριστική είναι παράλληλα η διαχείριση της υγρασίας του εδάφους. Η φυτοκάλυψη μπορεί να συμβάλει στη μείωση της θερμοκρασίας του εδάφους, στον περιορισμό της εξάτμισης και στη σταθερότερη παροχή νερού προς το ριζικό σύστημα. Όπου υπάρχει δυνατότητα, η στοχευμένη υποστηρικτική άρδευση μπορεί να μειώσει το σωρευτικό υδατικό έλλειμμα και να στηρίξει τα δέντρα κατά τις ημέρες ακραίων θερμοκρασιών.
Το θερινό κλάδεμα θα πρέπει να το εκτελούμε με ιδιαίτερη προσοχή και να το περιορίζουμε σε ήπιες επεμβάσεις αραίωσης στο εσωτερικό της κόμης. Η υπερβολική αφαίρεση φυλλώματος μπορεί να εκθέσει απότομα κλαδιά και καρπούς στην άμεση ηλιακή ακτινοβολία, αυξάνοντας τον κίνδυνο εγκαυμάτων και νεκρώσεων.
Το πρόωρο κιτρίνισμα των φύλλων αποτελεί πλέον ένα σημαντικό δείκτη της φυσιολογικής κατάστασης του ελαιόδεντρου. Δείχνει ότι το δέντρο δυσκολεύεται να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες και ότι η φωτοσύνθεση δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τις απώλειες από την αναπνοή. Η έγκαιρη παρέμβαση, η προστασία της φυλλικής επιφάνειας και η ορθολογική διαχείριση νερού και εδάφους, μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις και να συμβάλουν στη διατήρηση της παραγωγικότητας και της ποιότητας του ελαιώνα.
Πηγή:
Agrocapital
