Η ανάπτυξη του ελαιόκαρπου διανύει την πιο κρίσιμη φάση της τον Αύγουστο. Η σωστή διαχείριση του νερού, του εδάφους και η έγκαιρη παρακολούθηση του δάκου, μπορούν να καθορίσουν την παραγωγή και την ποιότητα του ελαιόλαδου. Ο Αύγουστος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιόδους για την ελαιοκαλλιέργεια, καθώς ο ελαιόκαρπος μπαίνει σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό στάδιο ανάπτυξης. Η εξέλιξη του καρπού, η σκλήρυνση του πυρήνα, η έναρξη της ελαιοσύνθεσης και οι υψηλές θερμοκρασίες, δημιουργούν συνθήκες που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα της τελικής παραγωγής. Την ίδια στιγμή, οι υψηλές θερμοκρασίες και η ελλιπής υγρασία καταπονούν τα δέντρα, ενώ η δραστηριότητα του δάκου παραμένει υπαρκτή, ιδιαίτερα σε δροσερότερες και υγρότερες νύχτες.
Κατά το στάδιο αυτό γίνονται ταυτόχρονα σημαντικές φυσιολογικές διεργασίες:
Παρότι οι διεργασίες αυτές καθορίζονται γενετικά, οι περιβαλλοντικές συνθήκες και κυρίως η διαθεσιμότητα του νερού, τις επηρεάζουν άμεσα.
Η επάρκεια νερού αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα για τη σωστή ανάπτυξη του ελαιόκαρπου. Έλλειψη νερού στα πρώτα στάδια ανάπτυξης μπορεί να μειώσει τη σχέση σάρκας προς πυρήνα, οδηγώντας σε μικρότερους καρπούς. Αντίθετα, επαρκής υγρασία κατά την περίοδο της ταχείας αύξησης του καρπού συμβάλλει:
Σε αυτήν τη φάση συμβαίνει και η μετατροπή των σακχάρων που παράγονται μέσω της φωτοσύνθεσης σε λιπαρές ουσίες, οι οποίες αποθηκεύονται στη σάρκα του καρπού.
Όταν οι μέγιστες θερμοκρασίες ξεπερνούν τους 33°C, αρχίζουν να περιορίζουν τη φυσιολογική λειτουργία της ελιάς. Έτσι παρατηρούμε:
Σε ξηρικούς ελαιώνες, η εκτενής ξηρασία μπορεί να προκαλέσει ακόμη και πρόωρη καρπόπτωση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν και εκτενείς καύσωνες.
Κατά τον Αύγουστο, το ριζικό σύστημα της ελιάς λειτουργεί με χαμηλότερους ρυθμούς, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και η έλλειψη εδαφικής υγρασίας περιορίζουν:
Γι’ αυτόν το λόγο, συνιστώνται ήπιες καλλιεργητικές πρακτικές που δεν τραυματίζουν το ριζικό σύστημα.
Σε ελαιώνες με εφαρμογή κατεργασίας του εδάφους, ένα ελαφρύ και επιφανειακό φρεζάρισμα ανάμεσα στις γραμμές μπορεί να συμβάλει:
Ωστόσο, η πρακτική αυτή δεν αποτελεί γενική σύσταση για όλους τους ελαιώνες. Σε επικλινείς ή ξηροθερμικές περιοχές, όπου υπάρχει υψηλός κίνδυνος διάβρωσης, η διατήρηση φυτοκάλυψης ή οργανικού εδαφοκαλύμματος μπορεί να αποτελεί ασφαλέστερη επιλογή, ανάλογα τις συνθήκες κάθε αγροτεμαχίου.
