Η Oleoestepa SCA στην Ισπανία, εξελίσσει ένα πρωτοποριακό έργο έρευνας και ανάπτυξης, με τίτλο «Έρευνα και ανάπτυξη μιας νέας τεχνολογικής λύσης για τη βιοαποκατάσταση των παραπροϊόντων που παράγονται στο ελαιοτριβείο» (SAPAL). Το έργο αυτό εστιάζει στη δημιουργία μιας καινοτόμου λύσης, που θα επιτρέπει την επεξεργασία των υποπροϊόντων του ελαιοτριβείου και τη μετατροπή τους σε προϊόντα υψηλής αξίας, συμβάλλοντας στην επίτευξη ενός πιο βιώσιμου και κυκλικού μοντέλου παραγωγής.
Ο κύριος στόχος του έργου SAPAL είναι η ανάπτυξη μιας νέας τεχνολογίας βιοαποκατάστασης, για τη μετατροπή των παραπροϊόντων του ελαιοτριβείου, όπως ο ελαιοπυρήνας και τα φύλλα ελιάς, σε προϊόντα προστιθέμενης αξίας, όπως βιοδιεγερτικά προϊόντα για γεωργικά εδάφη, βιοπροστατευτικά και ανανεώσιμη ενέργεια με τη μορφή βιοαερίου. Η Oleoestepa, στο πλαίσιο του έργου, επενδύει στη μετατροπή του ελαιοτριβείου σε μια μονάδα χωρίς απόβλητα και ενεργειακά βιώσιμη, η οποία χρησιμοποιεί τα παραπροϊόντα της για την παραγωγή καθαρής ενέργειας.
Η τεχνολογία βιοαποκατάστασης που αναπτύσσει το έργο, έχει ως βάση της τη συνδυασμένη χρήση διαφορετικών βιολογικών διεργασιών, όπως η αερόβια ζύμωση (κομποστοποίηση) και η αναερόβια ζύμωση (αναερόβια πέψη). Οι διαδικασίες αυτές βοηθούν στη μείωση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από τα παραπροϊόντα του ελαιοτριβείου, μετατρέποντας το ελαιόπηγμα και τα φύλλα ελιάς σε βιολογικά προϊόντα με υψηλή αξία, όπως τα βιοδιεγερτικά και τα βιοπροϊόντα για τη γεωργία. Τα τελικά προϊόντα, που παράγονται με ένα καινοτόμο σύστημα στερεής ζύμωσης, περιλαμβάνουν προϊόντα για χρήση στα γεωργικά εδάφη. Παράλληλα, η αναερόβια διαδικασία πέψης παράγει βιοαέριο, προς χρήση για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας. Η ενέργεια αυτή μπορεί να έχει χρήση και στη λειτουργία της ίδιας της μονάδας ελαιοτριβείου, καθιστώντας τη μία πλήρως ενεργειακά βιώσιμη μονάδα.
Εντός του πλαισίου αυτού του έργου, η Oleoestepa πέτυχε ένα σημαντικό στόχο: η συνεργαζόμενη συνεταιριστική μονάδα Arbequisur SCA, έγινε το πρώτο ελαιοτριβείο στην Ισπανία με βιοαεριοποιητή βιομηχανικής κλίμακας, ο οποίος λειτουργεί αποκλειστικά με ελαιοπυρήνα ως πρώτη ύλη για τη μονοδιάσπαση. Η διαδικασία αυτή είναι εξαιρετικά δύσκολη, λόγω του υψηλού φαινολικού περιεχομένου του ελαιοπυρήνα, το οποίο καθιστά τη μεθανόλυσή του ιδιαίτερα απαιτητική. Ωστόσο, αυτή η τεχνολογική πρόκληση ξεπεράστηκε μέσω εξαιρετικής βιοτεχνολογικής έρευνας και της βιοπροσαρμογής των μικροοργανισμών.
Η βιοτεχνολογία που αναπτύσσει το SAPAL Project, όχι μόνο βοηθά το ελαιοτριβείο να γίνει περιβαλλοντικά πιο βιώσιμο, αλλά προσφέρει και οφέλη στην ανταγωνιστικότητα του κλάδου. Οι αγρότες-συνεργάτες της Oleoestepa χρησιμοποιούν τα βιοδιεγερτικά προϊόντα που παράγει το έργο, για να μειώσουν τη χρήση χημικών λιπασμάτων, κάτι που οδηγεί σε μείωση των εξόδων και αύξηση της κερδοφορίας των αγροκτήματων τους, ενώ ταυτόχρονα υιοθετούν φιλικότερες προς το περιβάλλον γεωργικές πρακτικές.
Ένα ακόμα σημαντικό επίτευγμα του έργου SAPAL είναι η αξιοποίηση των φύλλων ελιάς, τα οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν ως παραπροϊόν χαμηλής αξίας. Η έρευνα που πραγματοποιήθηκε εντός του έργου, ανέδειξε τη δυνατότητα μετατροπής των φύλλων ελιάς σε χρήσιμα γεωργικά προϊόντα, όπως φυσικά βιοπροστατευτικά, ενισχύοντας την κυκλική οικονομία και προάγοντας ένα πιο βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο.
Τα φύλλα ελιάς διαθέτουν αντιμικροβιακή δράση και μπορούν να χρησιμεύσουν στην προστασία των καλλιεργειών από παθογόνα, όπως η Xylella fastidiosa και το Pseudomonas savastanoi, δύο βακτήρια που πλήττουν την υγεία των ελαιώνων και μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την παραγωγή. Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν υποσχόμενα αποτελέσματα: Το εκχύλισμα από τα φύλλα ελιάς ανέστειλε εντελώς την ανάπτυξη της Xylella fastidiosa και μερικώς του Pseudomonas savastanoi. Αυτά τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι οι πολυφαινόλες των φύλλων ελιάς μπορούν να ασκήσουν σημαντική αντιμικροβιακή δράση, προσφέροντας μία νέα και φυσική λύση για την προστασία των ελαιώνων από τα παθογόνα βακτήρια.
