
Οι συνθήκες που επικρατούν στο δεύτερο μισό του Αυγούστου, με υψηλές θερμοκρασίες, ξηρούς ανέμους και υπέρθερμο έδαφος, επηρεάζουν άμεσα τη φυσιολογία της ελιάς και περιορίζουν σημαντικά τη δυνατότητα του φυτού να αξιοποιήσει μια λίπανση που εφαρμόζουμε αυτή την περίοδο.
Όταν η θερμοκρασία του εδάφους ξεπερνά τους 28-30 βαθμούς Κελσίου, το ριζικό σύστημα λειτουργεί με αισθητά χαμηλό ρυθμό. Παράλληλα, συμβαίνει επιβράδυνση της φυσικής αποδόμησης της οργανικής ουσίας, μείωση της απορρόφησης αζώτου και περιορισμός της πραγματικής διαθεσιμότητας φωσφόρου και καλίου. Υπό αυτές τις συνθήκες, το ελαιόδεντρο περιορίζει τη βλαστική του ανάπτυξη και τη φωτοσυνθετική δραστηριότητα, και αξιοποιεί μέρος των αποθεμάτων που δημιούργησε την άνοιξη, για να υποστηρίξει τον καρπό και τις βασικές ζωτικές λειτουργίες του. Για το λόγο αυτό, η εφαρμογή θερινής λίπανσης στο έδαφος θεωρείται ιδιαίτερα αναποτελεσματική. Η υψηλή θερμοκρασία μειώνει την ικανότητα των ριζών να απορροφήσουν τα θρεπτικά στοιχεία, ενώ οι οργανικές ουσίες δεν μετασχηματίζονται με τον επιθυμητό ρυθμό.
Μια τέτοια παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αξιοποίηση του λιπάσματος και, στις δυσμενέστερες περιπτώσεις, σε προβλήματα στο ριζικό σύστημα ή σε φυσιολογικές ανισορροπίες. Δεν πρέπει επομένως να επισπεύδουμε τη θρέψη της ελιάς, αλλά να την προγραμματίζουμε με βάση τη φυσιολογία του δέντρου και τις συνθήκες του εδάφους.
Η καταλληλότερη περίοδος είναι μετά τη συγκομιδή, κατά κανόνα το φθινόπωρο, όταν η θερμοκρασία του εδάφους υποχωρεί κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου και οι βροχοπτώσεις αποκαθιστούν την υγρασία του. Την περίοδο αυτή το ριζικό σύστημα της ελιάς περνά σε δεύτερη φάση έντονης δραστηριότητας μέσα στο έτος. Μετά την απομάκρυνση του φορτίου των καρπών και σε ηπιότερες θερμοκρασίες, ενισχύει την ανάπτυξη νέων απορροφητικών ριζών και επανενεργοποιεί τη ριζόσφαιρα.
Το φθινόπωρο είναι επίσης κρίσιμη περίοδος για τη δημιουργία αποθεμάτων. Η ελιά αποθηκεύει άνθρακα, άζωτο, φώσφορο και κάλιο στο ξύλο και στις ρίζες, ώστε να υποστηρίξει τη διαφοροποίηση των ανθοφόρων οφθαλμών και τη βλάστηση της επόμενης άνοιξης. Για αυτή τη φάση προτείνονται ισορροπημένα οργανo-ανόργανα λιπάσματα NPK, τα οποία συνδυάζουν οργανική ουσία με ανόργανα θρεπτικά στοιχεία. Η οργανική συνιστώσα συμβάλλει στη βελτίωση της δομής του εδάφους, στη συγκράτηση των θρεπτικών στοιχείων και στην ενίσχυση της μικροβιακής δραστηριότητας.
Για ενήλικους ελαιώνες ή εδάφη με εκτενή υδατική και θερμική καταπόνηση, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σκευάσματα με υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και μεγαλύτερη αναλογία καλίου, όπως τύποι 7-5-14.
Στους νεότερους ελαιώνες ή σε δέντρα που χρειάζεται να ανακτήσουν ζωηρότητα, επιλέγουμε σκευάσματα με υψηλότερη αναλογία αζώτου (Ν), όπως 18-8-10, υπό την προϋπόθεση ότι ελευθερώνουν σταδιακά το άζωτο. Στόχος είναι η αποφυγή έντονης όψιμης βλάστησης, που μπορεί να καταστήσει τους νέους ιστούς περισσότερο ευάλωτους στα πρώτα κρύα.
Σημαντικό στοιχείο της φθινοπωρινής θρέψης είναι και το βόριο (Β), το οποίο μπορούμε να εφαρμόσουμε στο έδαφος ή διαφυλλικά πριν το λήθαργο, καθώς συνδέεται με τη γονιμότητα της γύρης, τη μελλοντική καρπόδεση και τη λειτουργία των μεριστωματικών ιστών.
Σε βιολογικούς ελαιώνες ή σε εδάφη με ασβεστούχο και αλκαλικό χαρακτήρα, προτιμούμε οργανικά αζωτούχα λιπάσματα, εμπλουτισμένα με σίδηρο (Fe) και μαγνήσιο (Mg), κατά προτίμηση σε μορφή θειικών αλάτων.
Η ενδεικτική δόση εφαρμογής στο έδαφος, κυμαίνεται γενικά από 300 έως 600 κιλά ανά εκτάριο ή περίπου 2 έως 5 κιλά ανά δέντρο στους παραδοσιακούς ελαιώνες. Οφείλουμε ωστόσο να προσαρμόζουμε την τελική ποσότητα στο ύψος της παραγωγής που αφαιρέσαμε, στη ζωηρότητα της κόμης, στην ηλικία των δέντρων και στα αποτελέσματα ανάλυσης του εδάφους.
Σε χρονιές με ιδιαίτερα θερμά καλοκαίρια, το βασικό μήνυμα είναι ότι δεν πρέπει να πραγματοποιούμε αποσπασματικά τη λίπανση της ελιάς. Η σωστή φθινοπωρινή θρέψη, μετά τη συγκομιδή και όταν το έδαφος επανέλθει σε ευνοϊκότερες συνθήκες, αποτελεί τη βάση για την αναπλήρωση των αποθεμάτων και την προετοιμασία της επόμενης παραγωγικής περιόδου.
Πηγές:
Αγροτών Ανάγνωσμα
OlivoNews




