Νέα επιστημονική έρευνα - Ο δάκος βγαίνει εκτός ελαιώνα

Δενδρώδεις Καλλιέργειες ⟡ Ελιά ⟡ Καλλιέργειες

Νέα επιστημονική έρευνα – Ο δάκος βγαίνει εκτός ελαιώνα

7 Οκτωβρίου 2026

Μια νέα επιστημονική έρευνα του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που έλαβε μέρος σε ελαιώνα της Λέσβου, δίνει νέα ευρήματα για τη συμπεριφορά του δάκου της ελιάς. Η έρευνα, την οποία υπογράφουν οι ερευνητές: Γιώργος Σταυριανάκης, Στρατής Σέντας, Σοφία Ζαφειρέλλη, Παναγιώτης Δεμεσιώτης και Θανάσης Κίζος, καθηγητής Γεωγραφίας της Υπαίθρου, εξετάζει τη συμπεριφορά του δάκου, όχι μόνο μέσα στον ελαιώνα αλλά και στο φυσικό περιβάλλον που τον περιβάλλει, τις συνθήκες θερμοκρασίας σε συνδυασμό με το μικροκλίμα της περιοχής.

Τι δείχνουν τα ευρήματα

Σύμφωνα με την έρευνα, ο δάκος φαίνεται πως δεν περιορίζει την παρουσία του στον ελαιώνα, αλλά καταγράφηκε και στη γειτονική δασική έκταση, ακόμη και σε απόσταση αρκετών εκατοντάδων μέτρων. Συνολικά τοποθετήθηκαν 14 δακοπαγίδες σε 4 ζώνες, κατά μήκος του ελαιώνα μέχρι το γειτονικό δάσος, δηλαδή:

5 παγίδες μέσα στον ελαιώνα
3 παγίδες στο όριο ελαιώνα – δάσους
3 παγίδες στα 100 μέτρα μέσα στο δάσος
3 παγίδες στα 300 μέτρα μέσα στο δάσος

Το διάλυμα στις δακοπαγίδες ανανεωνόταν κάθε 5 ημέρες. Παράλληλα, σε κάθε σημείο παρακολούθησης τοποθετήθηκαν αισθητήρες θερμοκρασίας για την καταγραφή της θερμοκρασίας ανά ώρα. Ταυτόχρονα, έγινε χρήση 2 ενδεικτικών ορίων, ένα κάτω των 23°C για εξέταση κατά τις δροσερές ώρες, και ένα άνω των 31°C για τις πολύ θερμές ώρες.

Ο δάκος δεν σταματά στα όρια του ελαιώνα

Η έρευνα διαπίστωσε πως ο δάκος δεν περιορίζεται στον ελαιώνα, ενώ η παρουσία του στο δάσος έχει σχέση με τις μικροκλιματικές διαφορές της περιοχής, καθώς αυτό μπορεί να αποτελεί ένα μέσο καταφυγής για τα ενήλικα άτομα του δάκου. Σε αυτό βοηθούν η σκιά, η διαφορετική θερμοκρασία, η μικρότερη ηλιακή ακτινοβολία και οι συνθήκες υγρασίας.

Τα αποτελέσματα

Στο όριο ελαιώνα – δάσους, η έρευνα κατέγραψε παρουσία δάκου σε ποσοστό 42,9% των δειγματοληψιών.
Στα 100 μέτρα μέσα στο δάσος, η παρουσία δάκου έφτανε σε ποσοστό 23,8% των δειγματοληψιών.
Στα 300 μέτρα η παρουσία είχε μόνο μία καταγραφή.

Οι ίδιοι οι ερευνητές χαρακτηρίζουν την έρευνα ως πιλοτική, καθώς η μελέτη των δεδομένων έγινε σε συγκεκριμένο ελαιώνα της Λέσβου που γειτνιάζει με δάσος και αφορά μια χρονιά παρακολούθησης. Ωστόσο, εκείνο που αποτυπώνει η έρευνα, είναι ότι για την αντιμετώπιση του δάκου, δεν αρκεί η καταπολέμηση μόνο μέσα στον ελαιώνα, αλλά χρειάζεται και η εξέταση ολόκληρου του τοπίου γύρω από αυτόν. Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Euro–Mediterranean Journal for Environmental Integration της Springer έχει τίτλο: «Πέρα από τον ελαιώνα: Διερεύνηση της χρήσης του δάσους και των μικροκλιματικών συσχετίσεων του δάκου της ελιάς σε ένα μεσογειακό τοπίο».

Πηγές:
Ύπαιθρος Χώρα
ΕΡΤ News