Επιστήμονες του έργου BeXyl παρουσιάζουν τα νέα όπλα για τη σωτηρία της ελιάς από το βακτήριο Xylella fastidiosa. Σκύλοι-ανιχνευτές και τεχνολογία εντοπίζουν τον κίνδυνο πριν την εκδήλωση συμπτωμάτων.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην αντιμετώπιση του φονικού βακτηρίου Xylella fastidiosa, είναι η λεγόμενη ασυμπτωματική φάση. Σε αυτήν, το δέντρο μπορεί να έχει μόλυνση, αλλά να μη δείχνει σημάδια ξήρανσης για μήνες ή και χρόνια. Σε αυτό το διάστημα, το βακτήριο εξαπλώνεται σιωπηλά.
Μια διεθνής ομάδα ερευνητών, στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ έργου BeXyl – Beyond Xylella, φέρνει επανάσταση στην επιτήρηση. Υπό το συντονισμό ειδικών από την Ισπανία και την Αυστραλία, η ομάδα συνδυάζει τη φυτοπαθολογία με την τεχνολογία αιχμής.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν και δοκίμασαν νέα διαγνωστικά εργαλεία που επιτρέπουν την ανίχνευση του βακτηρίου επί τόπου (in-situ), χωρίς την ανάγκη αποστολής δείγματος σε εργαστήριο.
Το πιο εντυπωσιακό εύρημα αφορά τον εντοπισμό ασυμπτωματικών φυτών. Χρησιμοποιώντας αισθητήρες εγγύτητας και υπερφασματική απεικόνιση, οι επιστήμονες κατάφεραν να εντοπίσουν φυσιολογικές αλλαγές στο δέντρο, πριν αυτές γίνουν ορατές στο ανθρώπινο μάτι. Τα μοντέλα τους μπόρεσαν να ξεχωρίσουν τα μολυσμένα από τα υγιή φυτά μόλις δύο μήνες μετά τη μόλυνση (σε ελιά και αμπέλι), επιτρέποντας την έγκαιρη εκρίζωση πριν την εξάπλωση της ασθένειας.
Ίσως η πιο καινοτόμα προσέγγιση είναι η χρήση ειδικά εκπαιδευμένων σκύλων, μια μέθοδος που υπάρχει ήδη για εντοπισμό ναρκωτικών ή εκρηκτικών. Οι δοκιμές έδειξαν ότι οι σκύλοι έχουν υψηλή ακρίβεια στον εντοπισμό της Xylella. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι το έδαφος γύρω από το μολυσμένο φυτό απελευθερώνει συγκεκριμένες πτητικές ουσίες (μυρωδιές) που ο σκύλος αντιλαμβάνεται. Αυτό ανοίγει το δρόμο για γρήγορους ελέγχους σε:
Για τον έλεγχο τεράστιων εκτάσεων, η λύση είναι η επιτήρηση σε ύψος. Με τη χρήση αερομεταφερόμενων καμερών και δορυφορικών δεδομένων (όπως το WorldView-3), έγιναν επιτυχείς δοκιμές σε Ισπανία, ΗΠΑ και Αργεντινή. Η ανάλυση θερμικών εικόνων απέδειξε ότι είναι δυνατή η χαρτογράφηση της εξάπλωσης της νόσου σε επίπεδο ολόκληρης περιφέρειας.
