Agravia

Αμπέλι ⟡ Δενδρώδεις Καλλιέργειες ⟡ Καλλιέργειες

Φθινοπωρινό όργωμα στο αμπέλι και δουλειές πριν την αδράνεια

Το φθινοπωρινό όργωμα στο αμπέλι
Ο τρύγος θα τελειώσει, όχι όμως και οι δουλειές στο αμπέλι, αφού τα φυτά, εξαντλημένα από την υπερπροσπάθεια ωρίμανσης του καρπού τους τελευταίους μήνες, έχουν ανάγκη την προσοχή του αμπελουργού για μερικές ουσιαστικές φροντίδες που θα τα εντάξουν στη φάση της αδράνειας.
 

Υπ’ όψιν ότι η διαχείριση του αμπελώνα μετά τη συγκομιδή δεν αποτελεί το τέλος της περιόδου, αλλά συνιστά την ανεπίσημη πρώτη της επερχόμενης. Είναι η λεπτομέρεια που θα μεγιστοποιήσει τις αποδόσεις και την ποιότητα των φρούτων το επόμενο έτος.

Αμέσως μετά το μάζεμα και την ασφαλή αποθήκευση των σταφυλιών στο οινοποιείο, έρχεται η ώρα για τις τελευταίες δραστηριότητες στον αμπελώνα, προτού τα αμπέλια μπουν στη φάση της αδράνειας. Δεδομένου ότι κάθε αμπελώνας είναι διαφορετικός, θα πρέπει να γίνεται διαχείριση σύμφωνα με τις ανάγκες του καθενός. Οι επιτυχείς στρατηγικές διαχείρισης μετά τη συγκομιδή μπορούν να βοηθήσουν στη μεγιστοποίηση της απόδοσης του αμπελιού τον επόμενο χρόνο, βελτιώνοντας την ποιότητα των φρούτων.
Μετά τη συγκομιδή, τα αμπέλια συνεχίζουν την κατανομή των πόρων από το έδαφος, απορροφούν θρεπτικά συστατικά και μέταλλα και με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης δημιουργούν αποθέματα υδατανθράκων, αποθηκεύοντάς τα σε μόνιμες δομές ξύλου, δηλαδή ρίζες και κορμούς. Το αμπέλι χρησιμοποιεί αυτά τα αποθέματα υδατανθράκων για αναπνοή κατά τη διάρκεια του χειμώνα και για την τροφοδότηση νέας ανάπτυξης την επόμενη σεζόν.
 
Η φροντίδα του εδάφους περιλαμβάνει τη λίπανση, τη διαχείριση του νερού, τη διατήρηση του πορώδους, τον αερισμό του για τη διαβίωση ωφέλιμων μικροοργανισμών και τη διαχείριση των άλλων φυτών που αναπτύσσονται στον αμπελώνα και λειτουργούν ανταγωνιστικά προς το αμπέλι.

Το όργωμα

Τον Οκτώβριο, μετά τον τρυγητό απομακρύνουμε τα ξηρά κλαδιά από το έδαφος και είναι απαραίτητο να σπάζουμε την κρούστα που δημιουργείται στην επιφάνεια του εδάφους, ώστε να χαλαρώνει και να εξασφαλίζουμε τη μεγαλύτερη απορρόφηση νερού, την κυκλοφορία αέρα και τη μεταφορά λιπασμάτων. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούμε μηχανικά καλλιεργητικά μέσα και γίνεται όργωμα σε βάθος 10-15 εκ. επιτυγχάνοντας καλύτερη σβολοποίηση του εδάφους. Στην περίπτωση παγετού το χειμώνα, με την αναμόχλευση του εδάφους καταστρέφουμε τα κουκούλια των εντόμων και τα μικρόβια που διαχειμάζουν στο έδαφος και τα πεσμένα φύλλα.
 
Ο αερισμός του εδάφους είναι ιδιαίτερα σημαντικός, αφού συμβάλλει στην ανοργανοποίηση του αζώτου, ώστε να είναι αφομοιώσιμο για το αμπέλι, όμως πρέπει να το πραγματοποιούμε χωρίς υπερβολές, καθώς αλλιώς οδηγεί σε εντατικότερη αποσύνθεση του χούμου και εντονότερη αφομοίωση του αζώτου, που δεν είναι επωφελής. Δεν πρέπει να οργώνουμε το έδαφος όσο είναι υγρό, καθώς έτσι το πορώδες του συμπιέζεται και μειώνεται. Σε 5-10 εκατ. μπορούμε να κάνουμε αναμόχλευση με σκάλισμα, ενώ πρέπει να γίνει βαθύτερο όργωμα σε βάθος 10-20 εκατ. ώστε να επιτύχουμε την επιθυμητή χαλάρωση.

Λίπανση μετά τη συγκομιδή

Μετά τη συγκομιδή σταφυλιών, είναι η κατάλληλη στιγμή για διεξαγωγή ανάλυσης εδάφους, καθώς αυτό δίνει στους αμπελουργούς το χρόνο να δημιουργήσουν ένα καλό πλάνο για να παρέχουν επαρκή ποσότητα θρεπτικών ουσιών στο έδαφος.
 
Όταν αφαιρούμε τα σταφύλια από τον αμπελώνα, αφαιρούνται επίσης θρεπτικά συστατικά, επομένως η αντικατάστασή τους είναι πολύ σημαντική.
 
Η περίοδος μεταξύ της συγκομιδής και της πτώσης των φύλλων είναι ένας από τους καλύτερους χρόνους για την πρόσληψη αζώτου. Υπολογίζεται ότι περίπου το 30% του αζώτου που χρησιμοποιεί το αμπέλι την επόμενη σεζόν, το απορροφά κατά την περίοδο μετά τη συγκομιδή της προηγούμενης σεζόν.
 
Κατά το Νοέμβριο, εάν υπάρχει διαθέσιμη χωνεμένη κοπριά ως λίπασμα, είναι η κατάλληλη περίοδος ενσωμάτωσής της. Προσθήκη λιπασμάτων που δεν λιώνουν εύκολα, όπως θειικό κάλιο, τοποθετούνται στη μέση κάθε γραμμής και ακολουθεί όργωμα σε βάθος  15-20 εκ. απ’ όπου και απορροφώνται σταδιακά από τις ρίζες.
 
Μπορούμε να εφαρμόζουμε το λίπασμα σε δόσεις ή διαφυλλικά, ανάλογα με τις ανάγκες του αμπελώνα. Εκτός από το άζωτο, το φωσφόρο και το κάλιο, το λίπασμα μπορεί να περιλαμβάνει επίσης ασβέστιο και ψευδάργυρο, ανάλογα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης. Μερικοί ειδικοί προτείνουν ότι περίπου το 20% όλων των απαιτήσεων αζώτου, ανάλογα με την ανάλυση του εδάφους, θα πρέπει να εφαρμόζεται κατά την περίοδο μετά τη συγκομιδή.
 
Βέβαια, προκειμένου τα αμπέλια να πάρουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και μέταλλα από το έδαφος, πρέπει να παρέχεται επαρκής υγρασία του εδάφους.

Χειμερινή άρδευση προτείνεται εάν υπάρχει βροχόπτωση μικρότερη από 25 mm κατά τους μήνες αυτούς

Η ανάγκη για άρδευση

Αρκετά συχνά στη χώρα µας τα τελευταία χρόνια είναι η έλλειψη νερού μετά τον τρύγο, ιδιαίτερα όταν οι συνθήκες είναι έντονα ξηροθερµικές στη διάρκεια της βλαστικής περιόδου. Κατά την περίοδο αυτή, τα πρέμνα έχουν την ικανότητα να προσαρμοστούν ακόμα και σε συνθήκες εδαφικής υγρασίας κατώτερης του σημείου μάρανσης. Όμως σε πολύ ξηρές περιοχές με πρώιμες ποικιλίες, η έλλειψη νερού μετά τον τρύγο μπορεί να επιφέρει σοβαρές διαταραχές στο πρέμνο. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αναγκαία η άρδευση μετά τον τρύγο.
 
Σε περιπτώσεις έλλειψης ύδατος μετά τη συγκομιδή, η καταστρεπτικότερη επίδραση είναι η ελλιπής αύξηση της ρίζας, ώστε τα αμπέλια να μην μπορούν να προσλαμβάνουν θρεπτικά συστατικά από το έδαφος. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει επαρκής υγρασία του εδάφους, οι ρίζες της αμπέλου δεν μπορούν να απορροφήσουν θρεπτικά συστατικά από το έδαφος, αυξάνοντας την πιθανότητα να ξεπλυθούν κατά τη διάρκεια της βροχερής χειμερινής περιόδου. Η άρδευση βοηθά στη διατήρηση των φύλλων για φωτοσύνθεση και συσσώρευση αρκετών αποθεμάτων.
Εάν το χώμα παραμένει ξηρό, οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να βλάψουν τις ρίζες, αυξάνοντας το βάθος του παγετού κατά τη διάρκεια των μεγάλων κρύων περιόδων. Αυτό είναι πιθανότερο σε περιοχές με ελαφρύτερα χώματα ή καμία βροχόπτωση πριν από το χειμώνα. Ο τραυματισμός της ρίζας εκδηλώνεται συχνά την επόμενη άνοιξη, με καθυστερημένη και ακανόνιστη εκβλάστηση οφθαλμών, και με ενδεχόμενη κατάρρευση των αναπτυσσόμενων νέων βλαστών. Οι απαιτήσεις των πρέμνων σε υγρασία κατά την περίοδο αυτή κυμαίνονται από 3-5% των ετήσιων αναγκών τους.
 
Επίσης, η χειμερινή άρδευση προτείνεται εάν υπάρχει βροχόπτωση μικρότερη από 25 mm κατά τους μήνες αυτούς. Για την κάλυψη των απαιτήσεις σε νερό στο αμπέλι, καθώς και αποφυγή έκπλυσης θρεπτικών ουσιών κάτω από τη ρίζα, συνιστάται παρακολούθηση της υγρασίας του εδάφους.

Διαχείριση ασθενειών μετά τη συγκομιδή

Η διαχείριση των ασθενειών μετά τη συγκομιδή είναι σημαντική, καθώς ο κίνδυνος για προσβολή από ωίδιο, περονόσπορο και ακάρεα, μπορεί να φτάσει αργά στη σεζόν ανάλογα με τον καιρό και το κλίμα και μπορεί να διαταράξει την πρόσληψη θρεπτικών ουσιών της αμπέλου. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο είναι σημαντικό να διατηρούμε υγιή τη φυλλική επιφάνεια από ασθένειες.
 
Εάν έχουμε ελέγξει καλά τις ασθένειες κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου, τότε γενικά υπάρχει μικρή απαίτηση για εφαρμογή ψεκασμών μετά τη συγκομιδή. Ωστόσο, εάν υπήρξε συσσώρευση ορισμένων ασθενειών νωρίτερα στη σεζόν και το φθινόπωρο έχει πολλές βροχές, μπορεί να απαιτούνται ψεκασμοί μυκητοκτόνων μετά τη συγκομιδή.
Κλάδεμα μετά τη συγκομιδή
Το κλάδεμα είναι ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα μετά τη συγκομιδή
Τόσο κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου όσο και μετά τη συγκομιδή, είναι σημαντικό να περιορίζουμε την πιθανότητα μυκητιακών λοιμώξεων με μέτρα υγιεινής, όπως διατήρηση των γύρω περιοχών απαλλαγμένων από ζιζάνια και ψηλό γρασίδι, καθώς και κλαδέματα και αφαίρεση όλων των μαύρων μουμιοποιημένων φρούτων. Σε περιοχές με υψηλή μυκητιακή πίεση, μπορούμε να εφαρμόσουμε έλεγχο των φυτοφαρμάκων αμέσως μετά τη συγκομιδή.
 
Πέρα από τα παραπάνω, υπάρχουν ακόμα κάποια ζητήματα που πρέπει να διευθετήσει ο καλλιεργητής: το κλάδεμα και τις εργασίες συντήρησης.
 
Το κλάδεμα είναι ένα από τα πιο σημαντικά καθήκοντα μετά τη συγκομιδή. Αν και μπορεί να απέχει περισσότερο από ένα μήνα από την περίοδο περικοπής, οι καλλιεργητές πρέπει να λάβουν υπόψη τους από τώρα πώς και πότε να κλαδέψουν τα αμπέλια. Μερικές από τις ζωτικές εργασίες συντήρησης που πρέπει να γίνουν μετά τη συγκομιδή, είναι η επιδιόρθωση ή η αντικατάσταση της πέργκολας και του εξοπλισμού, και η φύτευση μιας καλλιέργειας κάλυψης για τη μείωση της απώλειας θρεπτικών στοιχείων του εδάφους και για τον έλεγχο της διάβρωσης. Ειδικότερα, οι δυσκολίες της συγκομιδής, ιδίως της μηχανικής συγκομιδής, επιβαρύνουν σοβαρά τη δομή της πέργκολας ενός αμπελώνα. Ακόμα, οι παραγωγοί πρέπει να θυμούνται να ελέγχουν τα συστήματα άρδευσής τους μετά τη συγκομιδή, καθώς η μηχανική συγκομιδή μπορεί να επιφέρει ζημιές. Έλεγχος είναι χρήσιμο να γίνει και στον εξοπλισμό του αμπελώνα για συνήθεις ανάγκες συντήρησης ή επισκευής, καθώς και να προσδιοριστεί ποια εξαρτήματα εξοπλισμού θα αντικατασταθούν.
Πηγές:
Αμπελουργία για κρασιά ποιότητας, Α.Τσακίρης, Σημειώσεις Καλλιέργεια Αμπέλου Η.Κόρκας, Post-harvest Vineyard Management Growers guide for Riverina Vineyards Edited by Shayne Hackett and Kristy Bartrop,

Λέξεις-Κλειδιά:

Αμπέλι ⟡ Αμπέλια ⟡ Αμπελοκαλλιέργεια ⟡ Αμπέλου ⟡ Αμπελουργία ⟡ Αμπελουργοί ⟡ Αμπελώνας ⟡ Καλλιέργεια Αμπελιού ⟡ Καλλιέργεια Αμπέλου ⟡ Καλλιεργητικές Τεχνικές ⟡ Όργωμα ⟡ Τεχνικές ⟡ Τεχνική ⟡ Τρυγητός ⟡ Φθινόπωρο

Παρόμοια άρθρα