Σε μια ιστορική εξέλιξη για το παγκόσμιο εμπόριο, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία ολοκλήρωσαν την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026, τις διαπραγματεύσεις για μια φιλόδοξη και εμπορικά ιδιαίτερα σημαντική Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (Free Trade Agreement – FTA), τη μεγαλύτερη που έχει συνάψει ποτέ καθεμία από τις δύο πλευρές.
Η συμφωνία ενισχύει τους οικονομικούς και πολιτικούς δεσμούς μεταξύ της δεύτερης και της τέταρτης μεγαλύτερης οικονομίας παγκοσμίως, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εντάσεων και αβεβαιότητας στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα υπέρ του ανοικτού και βασισμένου σε κανόνες εμπορίου.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», τονίζοντας ότι δημιουργεί μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που αφορά πληθυσμό σχεδόν 2 δισ. ανθρώπων και προσφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη και στις δύο πλευρές.
Σήμερα, το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών ΕΕ–Ινδίας ξεπερνά τα 180 δισ. ευρώ ετησίως, στηρίζοντας περίπου 800.000 θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με τη νέα συμφωνία, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές αγαθών προς την Ινδία εκτιμάται ότι θα διπλασιαστούν έως το 2032, καθώς η συμφωνία καταργεί ή μειώνει τους δασμούς στο 96,6% των ευρωπαϊκών εξαγόμενων προϊόντων.
Οι συνολικές ετήσιες εξοικονομήσεις από δασμούς για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις υπολογίζονται σε περίπου 4 δισ. ευρώ.
Η Ινδία παραχωρεί στην ΕΕ το εκτενέστερο άνοιγμα αγοράς που έχει δώσει ποτέ σε εμπορικό εταίρο. Μεταξύ άλλων, η συμφωνία προβλέπει σταδιακή μείωση των δασμών στα αυτοκίνητα, από 110% σε έως και 10%, και πλήρη κατάργηση στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων εντός 5 έως 10 ετών. Παράλληλα, καταργεί σε μεγάλο βαθμό δασμούς που φτάνουν έως 44% στα μηχανήματα, 22% στα χημικά και 11% στα φαρμακευτικά προϊόντα.
Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπει για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με ειδικό κεφάλαιο στη συμφωνία, τη δημιουργία σημείων επαφής και μέτρα διαφάνειας, που διευκολύνουν την αξιοποίηση των νέων εμπορικών ευκαιριών.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι οι προβλέψεις για τον αγροδιατροφικό τομέα. Η συμφωνία μειώνει ή καταργεί υψηλούς δασμούς (κατά μέσο όρο άνω του 36%) στις εξαγωγές ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων προς την Ινδία, ανοίγοντας μια τεράστια αγορά για τους Ευρωπαίους παραγωγούς.
Ενδεικτικά:
Παράλληλα, ευαίσθητοι τομείς της ευρωπαϊκής γεωργίας (όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά, το ρύζι και η ζάχαρη) εξαιρούνται πλήρως από τη φιλελευθεροποίηση, ενώ όλες οι εισαγωγές από την Ινδία θα συνεχίσουν να υπακούν στους αυστηρούς κανόνες ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ.
Παράλληλα με την FTA, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για ξεχωριστή συμφωνία προστασίας των Γεωγραφικών Ενδείξεων, την οποία αναμένουν να ενισχύσει την προστασία και την προώθηση εμβληματικών ευρωπαϊκών αγροτικών προϊόντων στην ινδική αγορά.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης προνομιακή πρόσβαση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην ινδική αγορά υπηρεσιών (μεταξύ άλλων στις χρηματοοικονομικές και θαλάσσιες μεταφορές) καθώς και ισχυρότερη προστασία δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν η ΕΕ και η Ινδία στο εμπόριο και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τα εργασιακά δικαιώματα. Παράλληλα, προγραμματίζουν τη δημιουργία κοινής πλατφόρμας συνεργασίας για την κλιματική δράση, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάζει χρηματοδοτική στήριξη ύψους έως 500 εκατ. ευρώ την επόμενη διετία.
Τα κείμενα της συμφωνίας θα δημοσιευθούν σύντομα και θα ακολουθήσει νομικός έλεγχος, μεταφράσεις και προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά την επικύρωση από την Ινδία, η συμφωνία θα μπορεί να τεθεί σε ισχύ.
Οι διαπραγματεύσεις ΕΕ–Ινδίας είχαν ξεκινήσει το 2007, ανεστάλησαν το 2013 και συνέχισαν το 2022, με τον τελευταίο γύρο να κλείνει τον Οκτώβριο του 2025.
