Απώλειες που μπορεί να φτάσουν τα 39 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα επτά χρόνια, εκτιμούν ότι θα υποστούν οι αγροτικές οργανώσεις και οι συνεταιρισμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω του δασμού στις εισαγωγές λιπασμάτων από τρίτες χώρες, που παράγονται με υψηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.
Σύμφωνα με την Copa-Cogeca, το εκτιμώμενο κόστος αντιστοιχεί στο 10% του προϋπολογισμού της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα. Το μέτρο αφορά το μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, γνωστό ως CBAM, τον οποίο ενεργοποίησε η ΕΕ από τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους. Με βάση το μηχανισμό, οι εισαγωγείς λιπασμάτων και άλλων προϊόντων με υψηλό αποτύπωμα εκπομπών, θα πρέπει να πληρώνουν για το διοξείδιο του άνθρακα που ενσωματώνουν όσα προϊόντα μπαίνουν στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο δασμός είχε λάβει έγκριση με στόχο την προστασία των ευρωπαίων παραγωγών λιπασμάτων, οι οποίοι είχαν ήδη επιβάρυνση από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ.
Σε ανακοίνωσή τους, οι ευρωπαίοι αγρότες επισημαίνουν ότι το 30% των αζωτούχων λιπασμάτων που κυκλοφορούν στην ΕΕ, είναι εισαγόμενο. Εκτιμούν ότι ο νέος φόρος στα ξένα λιπάσματα θα αυξήσει τις τιμές και θα προκαλέσει άμεσο κόστος 820 εκατ. ευρώ για την κοινοτική γεωργία το 2026. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, θα ανέλθει στα 3,4 δισ. ευρώ το 2034, με σωρευτικό κόστος 12 δισ. ευρώ για όλη την περίοδο. Οι οργανώσεις προειδοποιούν επίσης για πρόσθετη έμμεση επιβάρυνση. Όπως αναφέρουν, οι παραγωγοί λιπασμάτων στην ΕΕ θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές τους, καθώς τα εισαγόμενα προϊόντα θα γίνουν ακριβότερα λόγω του φόρου. Αυτή η ευθυγράμμιση τιμών θα μπορούσε, σύμφωνα με την Copa-Cogeca, να ανεβάσει το συνολικό κόστος για τους αγρότες έως τα 39 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι αγρότες τονίζουν ότι, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, το κόστος των λιπασμάτων κινδυνεύει όλο και περισσότερο από πρόσθετες επιβαρύνσεις κυβερνητικών πολιτικών. Στο μεταξύ, οι διεθνείς αγορές είναι αυτές που καθορίζουν τις τιμές των αγροτικών προϊόντων που διαθέτουν στην αγορά, προκαλώντας, όπως σημειώνουν, ένα «δομικό φαινόμενο ψαλιδιού».
Ο πρόεδρος του Διεθνούς Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Αλβάρο Λάριο, έκανε λόγο για το διεθνές περιβάλλον, προειδοποιώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι οι τιμές των λιπασμάτων, ιδίως των αζωτούχων, έχουν ανέει κατά 30% έως 60%, καθώς πολλά από τα συστατικά τους προέρχονται από τη Μέση Ανατολή. Η ευρωπαϊκή αγροτική κοινότητα επανέλαβε το αίτημά της για αναστολή του CBAM με τη σημερινή του μορφή, ζητώντας παράλληλα μακροπρόθεσμα μέτρα για την αντιστάθμιση των πρόσθετων επιβαρύνσεων που συνδέονται με τον μηχανισμό.
