Ευρεία συμφωνία ελεύθερου εμπορίου υπέγραψαν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αυστραλία στην Κανμπέρα, ολοκληρώνοντας πολυετείς διαπραγματεύσεις για την ενίσχυση του διμερούς εμπορίου και των επενδύσεων, εν μέσω υψηλών γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.
Η συμφωνία υπογράφηκε κατά την πρώτη επίσκεψη της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη χώρα, η οποία τόνισε ότι, παρά τη γεωγραφική απόσταση, η ΕΕ και η Αυστραλία βρίσκονται κοντά ως προς το κοινό τους όραμα. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζι, χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντική στιγμή» για τη χώρα του. Πέραν του εμπορίου, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της άμυνας, καθώς και να διευκολύνουν την πρόσβαση της ΕΕ σε κρίσιμα ορυκτά. Παράλληλα, επιδιώκουν τη διαφοροποίηση των εξαγωγικών τους προορισμών, εν μέσω πιέσεων από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Σημειωτέον ότι η ΕΕ αποτελεί τον τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Αυστραλίας και τη δεύτερη σημαντικότερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων.
Σε επίπεδο εμπορικών ροών, οι ευρωπαϊκές εταιρείες εξήγαγαν πέρυσι αγαθά αξίας 37 δισ. ευρώ στην Αυστραλία και υπηρεσίες αξίας 31 δισ. ευρώ το 2024. Η ΕΕ εκτιμά ότι οι εξαγωγές της θα έχουν αύξηση κατά ένα τρίτο την επόμενη δεκαετία και έως 50% στους τομείς των γαλακτοκομικών και της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Καθοριστικό στοιχείο για την επίτευξη της συμφωνίας αποτέλεσαν οι συμβιβασμοί σε ζητήματα προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης (ΠΟΠ) και πρόσβασης αγροτικών προϊόντων. Ειδικότερα, η Αυστραλία θα μπορεί να χρησιμοποιεί τον όρο «prosecco» στην εγχώρια αγορά, αλλά θα τον εγκαταλείψει στις εξαγωγές εντός δεκαετίας. Επιπλέον, θα επιτραπεί η συνέχιση χρήσης ονομασιών όπως «φέτα» και «gruyère», υπό την προϋπόθεση της χρήσης τους ήδη για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Στον αγροτικό τομέα, η συμφωνία προβλέπει σημαντική αύξηση των ποσοστώσεων εισαγωγής αυστραλιανού βοδινού στην ΕΕ, οι οποίες θα φτάσουν τους 30.600 τόνους, με σταδιακή εφαρμογή. Το 55% αφορά κρέας από ζώα εκτρεφόμενα με γρασίδι, ενώ το υπόλοιπο 45% θα λαμβάνει χαμηλότερους δασμούς 7,5%. Παράλληλα, θα επιτραπούν εισαγωγές 25.000 τόνων αιγοπρόβειου κρέατος σε βάθος επταετίας. Από την άλλη πλευρά, η συμφωνία ευνοεί τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, καθώς αυξάνει το φορολογικό όριο για πολυτελή ηλεκτρικά οχήματα στην Αυστραλία, επιτρέποντας απαλλαγή από σχετικούς φόρους σε μεγάλο μέρος τους.
Η συμφωνία αναμένεται να μπει σε ισχύ μετά την έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ωστόσο, έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στον αγροτικό κόσμο της Ευρώπης. Η COPA-COGECA προειδοποίησε ότι οι παραχωρήσεις σε τομείς όπως το βοδινό, το αιγοπρόβειο κρέας και η ζάχαρη, μπορεί να πλήξουν τους Ευρωπαίους παραγωγούς και να προκαλέσουν στρεβλώσεις στην αγορά. Στο περιθώριο των συνομιλιών, οι δύο πλευρές ανέμεναν να συζητήσουν και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η πρόεδρος της Κομισιόν απηύθυνε έκκληση για άμεση παύση των εχθροπραξιών, χαρακτηρίζοντας κρίσιμη την κατάσταση για τον παγκόσμιο εφοδιασμό με υδρογονάνθρακες, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί για τον κίνδυνο σοβαρής ενεργειακής κρίσης.
