Σε ισχύ μπαίνει, έπειτα από περισσότερα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη), δημιουργώντας ένα νέο εμπορικό τοπίο για τον αγροδιατροφικό τομέα. Η συμφωνία, που εφαρμόζεται σε προσωρινή βάση, αφορά μια αγορά περίπου 720 εκατομμυρίων καταναλωτών, προσφέροντας σημαντικές προοπτικές για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, αλλά και εντείνοντας τις ανησυχίες για τον ανταγωνισμό από ισχυρούς αγροτικούς παράγοντες της Λατινικής Αμερικής.
Η συμφωνία, από την πρώτη ημέρα εφαρμογής, προβλέπει μειώσεις δασμών, αν και η πλήρης απελευθέρωση του εμπορίου θα γίνει σταδιακά και με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα ανά προϊόν. Για παράδειγμα, η πλήρης πρόσβαση για το ελαιόλαδο θα επιτευχθεί σε 15 χρόνια, για τα εμφιαλωμένα κρασιά σε 8 χρόνια και για το χοιρινό σε ορίζοντα 8 έως 10 ετών. Αντίθετα, προϊόντα όπως τα αφρώδη κρασιά, το σαφράν, ορισμένα φρούτα και το γάλα σε σκόνη, αποκτούν άμεση πρόσβαση χωρίς δασμούς.
Οι αρμόδιες εμπορικές αρχές καλούν τις επιχειρήσεις σε ταχεία δράση, καθώς η εφαρμογή έχει ως βάση της τη σειρά προτεραιότητας. Αυτό σημαίνει πως οι διαθέσιμες ποσοστώσεις θα μοιραστούν μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Στον αντίποδα, η συμφωνία περιλαμβάνει και παραχωρήσεις προς τις χώρες της Mercosur, κυρίως σε προϊόντα όπως το βόειο κρέας, τα πουλερικά και η αιθανόλη, αν και με ποσοστώσεις και σταδιακή εφαρμογή. Τα όρια αυτά αντιστοιχούν σε μικρό ποσοστό της ευρωπαϊκής παραγωγής, ωστόσο προκαλούν επιφυλάξεις σε ορισμένους κλάδους.
Ο τομέας του ελαιόλαδου μοιάζει ιδιαίτερα θετικός απέναντι στη συμφωνία, καθώς αναμένει σημαντική μείωση των δασμών και ενίσχυση της ζήτησης. Παρόμοιο ενδιαφέρον καταγράφει και ο κλάδος του οίνου, αλλά και παραγωγοί τυροκομικών προϊόντων, καθώς η κατανάλωση τυριού αυξάνεται διεθνώς. Ωστόσο, δεν λείπουν οι επιφυλάξεις. Εκπρόσωποι του αγροτικού τομέα επισημαίνουν ότι τα οφέλη δεν θα φανούν άμεσα, ενώ εκφράζουν ανησυχίες για ενδεχόμενη αύξηση των εισαγωγών και πιέσεις στις ευρωπαϊκές παραγωγές. Ζητούν μάλιστα την ενεργοποίηση μηχανισμών προστασίας και στενή παρακολούθηση των επιπτώσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η συμφωνία, αν και ανοίγει νέες προοπτικές, αναμένει δοκιμή στην πράξη τα επόμενα χρόνια, παράλληλα με τη διαμόρφωση των εμπορικών ροών και την αποτύπωση των πραγματικών επιπτώσεων για τον ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό τομέα.
