Το ΥπΑΑΤ δίνει απαντήσεις για την πορεία των Σχεδίων Βελτίωσης και τις καθυστερήσεις στην ένταξη και πληρωμή των Νέων Αγροτών, μετά από σχετική ερώτηση στη Βουλή. Όπως προκύπτει, τα έργα του προηγούμενου Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης περνούν στη νέα ΚΑΠ ως συνεχιζόμενα, ενώ σημαντικά τεχνικά και ελεγκτικά ζητήματα κρατούν πίσω την ολοκλήρωση των διαδικασιών.
Η περίοδος επιλεξιμότητας για το υπομέτρο 4.1 του ΠΑΑ 2014-2022 τελείωσε στις 31/12/2025. Αυτό το μέτρο περιλαμβάνει όλες τις βασικές δράσεις των Σχεδίων Βελτίωσης, από τις προσκλήσεις των ετών 2018, 2021 και 2023. Ωστόσο, για να μη χαθούν οι επενδύσεις, αποφασίστηκε η μεταφορά τους στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027 ως συνεχιζόμενα έργα. Ήδη σε 10 από τις 13 Περιφέρειες έχουν βγει αποφάσεις ένταξης, με το επόμενο κρίσιμο βήμα να είναι η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων, ώστε να αρχίσουν εκ νέου οι πληρωμές.
Για το πρόγραμμα Νέων Αγροτών (Παρέμβαση Π3-75.1), βασική προϋπόθεση ένταξης αποτελεί η επίτευξη ελάχιστου μεγέθους εκμετάλλευσης, όπως αυτό προκύπτει από την Τυπική Απόδοση (Τ.Α.), η οποία βγαίνει βάσει των στοιχείων που δηλώνονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ), σε συνδυασμό με συγκεκριμένους συντελεστές. Ωστόσο, στην επεξεργασία των αιτήσεων βρέθηκαν προβλήματα αξιοπιστίας και πληρότητας στα δεδομένα του ΟΣΔΕ, γεγονός που ενεργοποίησε αυστηρότερους ελέγχους.
Το ΥπΑΑΤ αποσαφηνίζει ότι, για τη διασφάλιση της νομιμότητας των πληρωμών και την αποφυγή δημοσιονομικών διορθώσεων από την ΕΕ, ο υπολογισμός της Τυπικής Απόδοσης θα γίνεται πλέον μόνο με διασταυρωμένα στοιχεία. Αυτό απαιτεί:
Οι τεχνικές προδιαγραφές έχουν τελειώσει και ήδη έχει αρχίσει η ανάπτυξη των απαραίτητων εργαλείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Παρά το γεγονός ότι η ουσιαστική αξιολόγηση των αιτήσεων έχει ήδη τελειώσει στο επίπεδο του ΟΠΣΚΕ, οι αξιολογητές έχουν σαφή εντολή να μην προχωρήσουν στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων. Η διαδικασία θα αρχίσει μόνο μετά την ολοκλήρωση των διασταυρωτικών ελέγχων και την πλήρη ενεργοποίηση των νέων πληροφοριακών συστημάτων. Τότε θα ακολουθήσει:
“Αναφορικά με τα Σχέδια Βελτίωσης, επισημαίνεται ότι η περίοδος επιλεξιμότητας του υπομέτρου 4.1 του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2022 (Π.Α.Α. 2014-2022) έληξε στις 31.12.2025. Στο υπομέτρο 4.1 περιλαμβάνονται οι δράσεις των Σχεδίων Βελτίωσης, δηλαδή οι δράσεις 4.1.1 – 4.1.3 (πρόσκληση έτους 2018), η δράση 4.1.2 (πρόσκληση έτους 2021) και η δράση 4.1.5 (πρόσκληση έτους 2023).
Ωστόσο, προκειμένου τα έργα που εντάχθηκαν στις ανωτέρω δράσεις να ολοκληρωθούν, αποφασίστηκε η ένταξή τους στο Στρατηγικό Σχέδιο Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2023-2027 (Σ.Σ. Κ.Α.Π. 2023-2027), ως συνεχιζόμενα έργα.
Ήδη, στις δέκα από τις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας έχουν εκδοθεί οι σχετικές αποφάσεις ένταξης και αναμένεται η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των πληροφορικών συστημάτων, ώστε να επανεκκινηθούν οι πληρωμές.
Αναφορικά με το Πρόγραμμα Ένταξης Νέων Αγροτών, επισημαίνεται ότι, ως προς την αξιολόγηση και την έκδοση αποφάσεων ένταξης για την Παρέμβαση Π3-75.1 «Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας», βασική προϋπόθεση επιλεξιμότητας αποτελεί η απόδειξη ελάχιστου μεγέθους γεωργικής εκμετάλλευσης, το οποίο προσδιορίζεται βάσει της Τυπικής Απόδοσης (Τ.Α.). Η Τ.Α. συνιστά τεκμαρτό οικονομικό μέγεθος και υπολογίζεται με βάση τα δηλωθέντα στοιχεία στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (Ε.Α.Ε.), πολλαπλασιαζόμενα με τους αντίστοιχους συντελεστές τυπικής απόδοσης.
Κατά το στάδιο επεξεργασίας των αιτήσεων, διαπιστώθηκαν ζητήματα που αφορούν στην αξιοπιστία και πληρότητα των δεδομένων των Ε.Α.Ε. στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (Ο.Σ.Δ.Ε.).
Λαμβάνοντας υπόψη την υποχρέωση διασφάλισης της νομιμότητας και κανονικότητας των ενωσιακών δαπανών, καθώς και τον αυξημένο κίνδυνο επιβολής δημοσιονομικών διορθώσεων, σε περίπτωση χρήσης μη διασταυρωμένων στοιχείων, αποφασίστηκε ο προσδιορισμός της Τ.Α. να βασιστεί αποκλειστικά στα προσδιορισθέντα μεγέθη εκτάσεων και ζωικού κεφαλαίου, όπως αυτά προκύπτουν από τους ολοκληρωμένους διασταυρωτικούς ελέγχους του αρμόδιου Οργανισμού Πληρωμών [Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.)].
Οι σχετικές τεχνικές προδιαγραφές έχουν ολοκληρωθεί και έχει ξεκινήσει η ανάπτυξη των απαιτούμενων πληροφοριακών εργαλείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. και της Ειδικής Υπηρεσίας Κρατικών Ενισχύσεων και Χρηματοδοτικών Εργαλείων (Ε.Υ.Κ.Ε.).
Να σημειωθεί ότι η ουσιαστική αξιολόγηση των αιτήσεων στήριξης έχει ολοκληρωθεί σε επίπεδο Ο.Π.Σ.Κ.Ε. Ωστόσο, για τους ανωτέρω λόγους διασφάλισης της κανονικότητας των πληρωμών και έως την επιχειρησιακή ενεργοποίηση των ανωτέρω πληροφοριακών διασυνδέσεων, έχει δοθεί οδηγία στους αξιολογητές να μην προβούν στην οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων. Μετά την παράδοση των συστημάτων και τη διενέργεια των πρόσθετων διασταυρωτικών ελέγχων, θα ακολουθήσουν η οριστικοποίηση των αξιολογήσεων και η καταβολή της αναλογούσας ενίσχυσης στους δικαιούχους.”
