Με την ωρίμανση να προχωρά και τη συγκομιδή να πλησιάζει, νέες επικαιροποιήσεις ανατρέπουν τα δεδομένα στη διαχείριση υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών στο ελαιόλαδο. Κεντρικά σημεία αποτελούν η πρόταση για καθιέρωση του «Παράγοντα 5 (Faktor 5)» στους υπολογισμούς των υπολειμμάτων στο λάδι, καθώς και η ευρύτερη χρήση του δείκτη οξείας αναφοράς ARfD (Acute Reference Dose) στην αξιολόγηση της οξείας τοξικότητας.
Σύμφωνα με την πρόταση, τα υπολείμματα ορισμένων δραστικών ουσιών μπορεί να συμπυκνώνονται έως και πέντε φορές στο ελαιόλαδο σε σχέση με τον ελαιόκαρπο. Σε περίπτωση υιοθέτησης της πρότασης, θα υπάρξει επανεκτίμηση στη συμμόρφωση των παρτίδων, με καλλιεργητικές πρακτικές που θεωρούνταν ασφαλείς «στο χωράφι», να κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν οριακές ή μη αποδεκτές στο τελικό προϊόν.
Το ARfD (η μέγιστη ποσότητα ουσίας που μπορεί να καταναλωθεί σε μία ημέρα χωρίς κίνδυνο) το χρησιμοποιούν όλο και πιο συχνά, με αρκετές αλυσίδες λιανικής να εφαρμόζουν ακόμη αυστηρότερα εσωτερικά όρια. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα την επιλογή σκευασμάτων και τη στρατηγική φυτοπροστασίας που ακολουθούν οι παραγωγοί.
Η βάση παραμένει ο Κανονισμός (ΕΚ) 396/2005 για τα Ανώτατα Όρια Υπολειμμάτων (LMR). Για προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, εφαρμόζουν «παράγοντες μετασχηματισμού» για την εκτίμηση των υπολειμμάτων που μεταφέρονται από το νωπό ελαιόκαρπο. Οι κατευθύνσεις έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια: από τη γενική χρήση του «5» (2015–2017), στη διάκριση λιποδιαλυτών και μη (2018–2020), έως την υποχρέωση των κρατών-μελών να δηλώνουν τους παράγοντες που εφαρμόζουν (2021–2023). Η νέα συζήτηση για καθολική εφαρμογή του «5» στο λάδι θα οδηγούσε σε αυστηρότερους ελέγχους και αναπροσαρμογή πρακτικών.
Ο ελάχιστος χρόνος μεταξύ τελευταίου ψεκασμού και συγκομιδής (pre-harvest interval) είναι πλέον καθοριστικός παράγοντας. Η μη τήρησή του, ιδίως με ουσίες που συσσωρεύονται στη λιπαρή φάση, αυξάνει τον κίνδυνο υπερβάσεων, με σοβαρές εμπορικές και πιστοποιητικές συνέπειες. Η επιλογή δραστικών με ευνοϊκό προφίλ υπολειμμάτων και η αυστηρή τήρηση των χρόνων αναμονής, αποτελούν προϋποθέσεις για συμμόρφωση και διασφάλιση ποιότητας.
Το 2025 φέρνει ένα πιο απαιτητικό πλαίσιο διαχείρισης υπολειμμάτων στο ελαιόλαδο. Η καθιέρωση του «Παράγοντα 5» και η εντονότερη χρήση του ARfD ανεβάζουν τον πήχη.
Η έγκαιρη προσαρμογή τόσο στο χωράφι όσο και στο ελαιοτριβείο, θα διασφαλίσει ποιότητα, συμμόρφωση και πρόσβαση στις αγορές.
