fbpx
Home Καλλιέργειες Καλαμπόκι Το Σημαντικότερο Ανοιξιάτικο Καλλιεργούμενο Σιτηρό

Καλαμπόκι Το Σημαντικότερο Ανοιξιάτικο Καλλιεργούμενο Σιτηρό

Καλαμπόκι Το Σημαντικότερο Ανοιξιάτικο Καλλιεργούμενο Σιτηρό

Ο αραβόσιτος (κοινώς «καλαμπόκι») ανήκει στα σιτηρά των θερμών κλιμάτων και είναι φυτό μεγάλης οικονομικής σημασίας παγκοσμίως. Τα βοτανικά χαρακτηριστικά του φυτού και ο βιολογικός του κύκλος σχετίζονται άμεσα µε την προσαρμοστικότητά του και την ορθή καλλιεργητική τεχνική.

Καλαμπόκι

Ο αραβόσιτος (Zea mays L.) είναι µέλος της οικογένειας Poaceae (Αγρωστώδη) και είναι το µοναδικό είδος του γένους Zea. Κατάγεται από την αµερικάνικη ήπειρο, όπου και καλλιεργούνταν χιλιάδες χρόνια πριν από πολιτισµούς, όπως οι Ίνκας, οι Μάγια και οι Αζτέκοι. Σήµερα, είναι µία από τις περισσότερο διαδεδοµένες καλλιέργειες σε παγκόσµιο επίπεδο και στην Ελλάδα, αν και η συνολικά παραγόµενη ποσότητα είναι µικρή, εντούτοις οι µέσες στρεµµατικές αποδόσεις είναι από τις υψηλότερες σε παγκόσµιο επίπεδο (Παπακώστα-Τασοπούλου, 2008:183-274).

Ο αραβόσιτος (Zea mays L.) είναι µέλος της οικογένειας Poaceae (Αγρωστώδη) και είναι το µοναδικό είδος του γένους Zea. Κατάγεται από την αµερικάνικη ήπειρο, όπου και καλλιεργούνταν χιλιάδες χρόνια πριν από πολιτισµούς, όπως οι Ίνκας, οι Μάγια και οι Αζτέκοι. Σήµερα, είναι µία από τις περισσότερο διαδεδοµένες καλλιέργειες σε παγκόσµιο επίπεδο και στην Ελλάδα, αν και η συνολικά παραγόµενη ποσότητα είναι µικρή, εντούτοις οι µέσες στρεµµατικές αποδόσεις είναι από τις υψηλότερες σε παγκόσµιο επίπεδο (Παπακώστα-Τασοπούλου, 2008:183-274).

Βοτανική Περιγραφή

Ο αραβόσιτος είναι μονοκότυλο, ποώδες, ετήσιο φυτό, μόνοικο-δίκλινο, σταυρογονιποιούμενο και ανεμόφιλο.

Το ριζικό σύστημα του αποτελείται από το εμβρυακό και το κύριο. Το κύριο ριζικό σύστημα από τελείται από τη ρίζα που εκφύεται στο έδαφος και τις εναέριες. Η κύρια ρίζα μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 2.5 μέτρα αλλά ο κύριο όγκος της είναι στα πρώτα 60 εκατοστά. Οι εναέριες ρίζες εισχωρούν στο έδαφος και συμβάλουν στη στήριξη και τη διατροφή του φυτού.  (ΔΑΛΙΑΝΗΣ, 1983:15-234).

Το στέλεχος είναι συμπαγές, κυλινδρικό και αποτελείται από κόμβους και μεσογονάτια διαστήματα. Στη βάση από κάθε μεσογονάτιο υπάρχουν οφθαλμοί.

Τα φύλλα ποικίλλουν όσον αφορά το μέγεθος και τον αριθμό τους ανάλογα με το υβρίδιο ή τη ποικιλία και το περιβάλλον. Το μήκος των φύλλων κυμαίνεται από 30 – 150 εκατοστά, το πλάτος από 8 – 15 εκατοστά, ενώ ο αριθμός τους από 9 – 44 (ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ, 1999:21-197).

Στη κορυφή του φυτού αναπτύσσεται η αρσενική ταξιανθία (φόβη) ενώ στη μέση οι θηλυκή (σπάδικας). Ο αραβόσιτος χαρακτηρίζεται ως πρωτανδρικό φυτό διότι πρώτα αναπτύσσεται η αρσενική ταξιανθία (ΚΑΡΑΜΑΝΟΣ, 1999:21-197).

Αμέσως μετά τη γονιμοποίηση υπάρχει μεταχρωματισμός της θηλυκής ταξιανθίας.

Ο καρπός και ο σπόρος του αραβόσιτου είναι καρύοψη, μονόσπερμος με περικάρπιο. Το σχήμα και το μέγεθος ποικίλοι ανάλογα τη ποικιλία ή το υβρίδιο και μπορεί να είναι πεπλατυσμένο, τριγωνικό, ωοειδές, σφαιρικό ή κωνικό. Το βάρος χιλίων (1000) σπόρων κυμαίνεται από 100 – 400 γραμμάρια. . Από πλευράς σύστασης, ο σπόρος του αραβοσίτου περιέχει κατά µέσο όρο 61% άµυλο, 13,5% νερό, 10% πρωτεΐνη, 6% πεντοζάνες, 4% λάδι, 2,3% κυτταρίνες, 1,4% σάκχαρα, 1,4% ανόργανες ύλες και 0,4% διάφορες άλλες ουσίες. Αξίζει να σηµειωθεί ότι ο αραβόσιτος θεωρείται το δεύτερο πλουσιότερο δηµητριακό σε λάδι µετά τη βρώµη (Καραµάνος, 1999:21-197).

Στάδια ανάπτυξης του αραβόσιτου

Βλαστικό στάδιο ανάπτυξη:

  1. Σπορά – φύτρωμα
  2. Ανάπτυξη ριζικού συστήματος
  3. Ανάπτυξη υπέργειου τμήματος, καλάμωμα
  4. Διαφοροποίηση μεριστωμάτων από βλαστικά σε αναπαραγωγικά

Αναπαραγωγική ανάπτυξη:

  1. Έκπτυξη οφθαλμών
  2. Άνθηση
  3. Γονιμοποίηση
  4. Γέμισμα καρπού
  5. Ωρίμανση
  6. Γήρανση – Ξήρανση του φυτού

Ανάλογα τη ποικιλία ή υβρίδιο ο βιολογικό κύκλος από την ημερομηνία σποράς μέχρι την πλήρη ωρίμανση διαφέρει. Η διαφοροποίηση και η κατάταξή τους γίνεται με βάση των ημερών που χρειάζονται π.χ. ενενήντα (90) ημερών.

Βιβλιογραφία

Δαλιάνης, Κ. (1983). Ανοιξιάτικα Σιτηρά. Αθήνα: Εκδόσεις Σταμούλη, σελ. 15-234.

Καραμάνος, Α. (1999). Τα σιτηρά των θερμών κλιμάτων: Αραβόσιτος, σόργο, ρύζι, κεχρί. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Παπαζήση, σελ. 21-197.

Παπακώστα – Τασοπούλου, Δ. (2008). Ειδική Γεωργία Ι – Τεύχος Α Σιτηρά Χειμερινά – Εαρινά. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σύγχρονή Παιδεία, σελ. 183-274.

Γιάννης Διβανές
Γεωπόνος MSc
i-CON.SHARE

Must Read

Γεωργική Προειδοποίηση Παραγωγών Μηλιάς Αχλαδιάς Καρυδιάς Κρήτης

Γεωργική Προειδοποίηση Παραγωγών Μηλιάς Αχλαδιάς Καρυδιάς Κρήτης Το ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ...

Οι Ευνοϊκές Επιδράσεις Υψηλών και Χαμηλών Θερμοκρασιών

Οι Ευνοϊκές Επιδράσεις Υψηλών και Χαμηλών Θερμοκρασιών Κάθε οπωροφόρο έχει ανάγκη μιας ποσότητας θερμότητας για να βλαστήσει και καρποφορήσει...

Ενημερωτικό Δελτίο Τιμών Αγροτικών Προϊόντων Τράπεζα Πειραιώς

Ενημερωτικό Δελτίο Τιμών Αγροτικών Προϊόντων Τράπεζα Πειραιώς Παρά τον αυξημένο αριθμό κρουσμάτων Covid-19 στις...

Ωφέλιμοι Νηματώδεις και ο Τρόπος Δράσης τους

Ωφέλιμοι Νηματώδεις και ο Τρόπος Δράσης τους Μικροσκοπικοί οργανισμοί που σκοτώνουν πληθώρα παθογόνων εντόμων...

Γεωργική Προειδοποίηση Παραγωγών Αμπέλου Β. Ελλάδος

Γεωργική Προειδοποίηση Παραγωγών Αμπέλου Β. Ελλάδος Το ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ...