Ραγδαία αλλάζει ο χάρτης των δενδρωδών στην Ελλάδα: Η ακτινιδιά αποκτά ταχεία επέκταση, ενώ οι ροδακινιές (κυρίως συμπύρηνες) ξεριζώνονται μαζικά, καθώς οι χαμηλές τιμές και το υψηλό κόστος ωθούν τους παραγωγούς σε αλλαγή καλλιέργειας. Το ακτινίδιο μοιάζει ως πιο κερδοφόρα λύση, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς σχεδιασμό, ποικιλιακή διαφοροποίηση και υποδομές αποθήκευσης, το σημερινό πλεονέκτημα μπορεί να επιφέρει πίεση τιμών αργότερα.
Ροδάκινο: Χαμηλές τιμές παραγωγού ~€0,30–0,32/κιλό και υψηλό κόστος, οδηγούν σε εκριζώσεις.
Ακτινίδιο: Τιμές κοντά στο 1€/κιλό, χαμηλότερο κόστος (λιγότεροι ψεκασμοί).
Προβλήματα: Μονοκαλλιέργεια Hayward (95%) και έλλειψη ψυκτικών θαλάμων (~250.000 τόνοι) ενώ η παραγωγή οδεύει γύρω στους 300.000 τόνους, με δυναμική προς 400.000 τόνους.
Η καλλιέργεια ροδάκινου (συμπύρηνου και επιτραπέζιου) καλύπτει περίπου 360.000 στρέμματα πανελλαδικά, ενώ τα νεκταρίνια άλλα 100.000 στρέμματα. Τις βασικές ζώνες παραγωγής τις έχουν η Κεντρική/Δυτική Μακεδονία και η Θεσσαλία. Το πρόβλημα είναι ότι οι τιμές παραγωγού γύρω στα 0,30–0,32€/κιλό, δυσκολεύουν τη βιωσιμότητα όταν το κόστος ανεβαίνει κάθε χρόνο (εργατικά, ενέργεια, εισροές).
Η ακτινιδιά μοιάζει πιο ελκυστική, καθώς συνδυάζει καλύτερη τιμή (κοντά στο 1€/κιλό) και χαμηλότερες ανάγκες καλλιέργειας: λιγότερους ψεκασμούς (περίπου στο 1/3 σε σχέση με ροδάκινο), συγκομιδή με ένα “χέρι” και λιγότερες απαιτήσεις σε αραίωμα. Με βάση στοιχεία των δηλώσεων ΟΣΔΕ, τα ακτινίδια καλύπτουν περίπου 160.000 στρέμματα, με έντονη κινητικότητα νέων φυτεύσεων σε Κεντρική Μακεδονία, Άρτα, Ξάνθη, Καβάλα και Αιτωλοακαρνανία.
Παρά τη δυναμική, οι προκλήσεις είναι συγκεκριμένες:
1) Μονοκαλλιέργεια ποικιλίας
Το 95% της παραγωγής είναι η πράσινη Hayward, ενώ μόλις 5% κιτρινόσαρκες ποικιλίες, τη στιγμή που σε άλλες χώρες η στροφή στα κιτρινόσαρκα προχωρά πιο γρήγορα.
2) Έλλειψη ψυκτικών θαλάμων
Η διαθέσιμη ψυκτική δυναμικότητα δεν ξεπερνά τους 250.000 τόνους, ενώ ο κύριος όγκος συγκομιδής συγκεντρώνεται από 15 Οκτωβρίου έως μέσα Νοεμβρίου. Αν μεγάλοι όγκοι βγαίνουν ταυτόχρονα στην αγορά χωρίς αποθήκευση, ίσως υπάρξει πίεση στις τιμές.
Το ακτινίδιο παραμένει έντονα εξαγώγιμο. Ωστόσο, το άνοιγμα νέων αγορών προϋποθέτει φυτοϋγειονομικά πρωτόκολλα που μπορεί να απαιτήσουν χρόνια. Οι εξαγωγές προς Βιετνάμ βρίσκονται σε τελικό στάδιο έγκρισης, ενώ ακολουθούν Μεξικό και Ιαπωνία, με παράλληλη διεύρυνση σε αγορές όπως η Βραζιλία.
