Σημαντικές ανατροπές στο χάρτη των ενισχύσεων φέρνει σημείωμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τη συνάντηση των Υπουργών Γεωργίας τη Δευτέρα 17/11. Η ΕΕ φαίνεται να αλλάζει ρότα, στρέφοντας τις επιδοτήσεις κατά προτεραιότητα στους κατ’ επάγγελμα αγρότες, ανοίγοντας παράλληλα περιθώριο για τον αποκλεισμό όσων δεν έχουν την αγροτική δραστηριότητα ως κύριο επάγγελμα. Παράλληλα, έρχονται περιορισμοί στην Εξισωτική Αποζημίωση και νέα δεδομένα για τις Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, με έμφαση στα πρωτεϊνούχα φυτά.
Η πιο ηχηρή αλλαγή αφορά τον ορισμό του «ενεργού αγρότη». Η οδηγία της ΕΕ δίνει τη διακριτική ευχέρεια στα κράτη-μέλη να αποφασίσουν ποιους θα επιδοτούν, αλλά η κατεύθυνση είναι σαφής: προτεραιότητα στους γεωργούς που ασκούν τη δραστηριότητα ως κύριο επάγγελμα και συμβάλλουν στην επισιτιστική ασφάλεια.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ανοίγει ο δρόμος για τον αποκλεισμό χρηματοδότησης προς τους ετεροεπαγγελματίες. Όπως αναφέρει το σημείωμα, οι μικροί γεωργοί με άλλη κύρια δραστηριότητα θα θεωρούνται γεωργοί «εφόσον τα κράτη µέλη το αποφασίσουν», μεταθέτοντας την ευθύνη απόφασης στις εθνικές κυβερνήσεις.
Ασφυκτικό πλαίσιο μπαίνει και στην Εξισωτική Αποζημίωση. Η ΕΕ θέτει ανώτατο πλαφόν 2% στην προσθήκη νέων εκτάσεων που χαρακτηρίζονται ως περιοχές με φυσικά ή άλλα ειδικά μειονεκτήματα. Στόχος είναι ο περιορισμός της χρήσης κοινοτικών κονδυλίων, καθώς οι νεοκαθορισμένες περιοχές, δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν αυτό το ποσοστό επί της συνολικής χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης του κράτους.
Στις Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, η ΕΕ ζητά μείωση στρέβλωσης της εσωτερικής αγοράς και εισάγει περιβαλλοντικά κριτήρια για την κτηνοτροφία (π.χ. μέγιστη πυκνότητα ζώων σε περιοχές ευάλωτες στα νιτρικά).
Ωστόσο, υπάρχει και μια θετική είδηση: Δίνει τη δυνατότητα διάθεσης ενός επιπλέον 5% των κονδυλίων (πέραν του βασικού 20%), με την προϋπόθεση ότι αυτό θα πάει σε πρωτεϊνούχες καλλιέργειες (κτηνοτροφικά ψυχανθή) ή σε αγρότες που συνδυάζουν φυτική και ζωική παραγωγή, ενισχύοντας έτσι την επάρκεια ζωοτροφών.
