Οι υπουργοί συζήτησαν τις εθνικές συστάσεις της ΚΑΠ που πρότεινε η Επιτροπή, δίνοντας έμφαση στο πεδίο εφαρμογής των συστάσεων, ιδίως στο ρόλο τους στη διαμόρφωση των παρεμβάσεων της ΚΑΠ, στην αλληλεπίδρασή τους με άλλους τομείς πολιτικής στο πλαίσιο των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΣΕΣ), στο χρονοδιάγραμμα για την έγκρισή τους και στη συμμετοχή των κρατών μελών στη διαδικασία. Το επίκεντρο ήταν ο τρόπος εφαρμογής και το πλαίσιο ελέγχων των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ.
Έγγραφο που κατέθεσε η Λετονία, εξ ονόματος της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας και της Σουηδίας, με τη στήριξη της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Τσεχίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ουγγαρίας, της Ιρλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Ισπανίας, ζητά τον αναπροσανατολισμό του τρόπου ελέγχου της ΚΑΠ και του ΟΣΔΕ.
Συγκεκριμένα, ζητούν μεγαλύτερη έμφαση σε ελέγχους βασισμένους σε κινδύνους απώλειας ενισχύσεων, με στόχο την περαιτέρω αποσυμφόρηση της διοικητικής επιβάρυνσης, καθώς και την αποφυγή καθυστερήσεων, ασαφειών και λαθών από τις διοικητικές αρχές και τους παραγωγούς.
Όπως υποστηρίζουν, η εμπειρία από την εφαρμογή της τρέχουσας ΚΑΠ 2023–2027 δείχνει ότι η επιβολή λεπτομερών και καθοδηγητικών απαιτήσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και οι πολύ αυστηρές αξιολογήσεις, έχουν φέρει πρόσθετη γραφειοκρατία και δυσκολίες στην υλοποίηση των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ από τις χώρες.
Η χρήση νέων εργαλείων, όπως δορυφορικών δεδομένων, φωτογραφιών με γεωεντοπισμό και λεπτομερών μεθοδολογιών αξιολόγησης, έχουν ως συνέπεια μεγάλο όγκο ελέγχων και περιπτώσεις όπου ακόμη και μικρά σφάλματα θεωρούνται σημαντικά, με ενδεχόμενες απώλειες πληρωμών για τους παραγωγούς.
Τα κρίσιμα ζητήματα που θέτουν τα κράτη-μέλη που υπογράφουν το έγγραφο αφορούν:
1. Αναθεώρηση του τρόπου ελέγχου
Ζητούν την εξασφάλιση ότι οι έλεγχοι θα στοχεύουν πραγματικά σε ρεαλιστικούς κινδύνους για τα κονδύλια, και όχι σε δομικά χαρακτηριστικά διαδικασιών που δεν επηρεάζουν ουσιαστικά την ορθή χρήση των πόρων.
2. Περιορισμό της προληπτικής διάστασης των ελέγχων
Επισημαίνουν ότι η μετατόπιση από μια γενική αξιολόγηση προς ελέγχους ανά παρέμβαση, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των στόχων ελέγχου, κάτι που στις περισσότερες περιπτώσεις οδηγεί σε υψηλότερη γραφειοκρατία και δυσκολίες εφαρμογής.
3. Ανάγκη για σαφέστερη καθοδήγηση από την Επιτροπή
Τα κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να δίνει τις κατευθυντήριες γραμμές πριν την εφαρμογή των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ.
Τέλος, τα κράτη-μέλη ζητούν από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να λάβουν υπόψη τα διδάγματα που άντλησαν από την τρέχουσα περίοδο, κατά τη διαμόρφωση του μελλοντικού πλαισίου ελέγχου και λογιστικού ελέγχου της ΚΑΠ μετά το 2027.
Το σχετικό έγγραφο είναι διαθέσιμο στα Αγγλικά ΕΔΩ.
Νωρίτερα στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας, εγκρίθηκε ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός για την τροποποίηση του πλαισίου του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ) στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023–2027.
Ο κανονισμός αφορά κυρίως:
Η νέα μέθοδος ξεκινά από 1 Ιανουαρίου 2026, από το φετινό ΟΣΔΕ.
Η αξιολόγηση δε θα καλύπτει πλέον όρους που δεν μπορούν να ελεγχθούν ψηφιακά. Αυτούς θα τους ελέγχουν τα εθνικά συστήματα. Μέχρι σήμερα υπήρχαν τρεις ξεχωριστές αξιολογήσεις (LPIS, γεωχωρική αίτηση, AMS), που πλέον συγχωνεύονται σε μία ενιαία.
