Σύμφωνα με τα «Βασικά στοιχεία για την ευρωπαϊκή τροφική αλυσίδα» που δημοσίευσε η Eurostat, το γεωργικό εργατικό δυναμικό στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να μειώνεται, ακολουθώντας τη συρρίκνωση του αριθμού των εκμεταλλεύσεων και την ταχεία διάδοση τεχνολογιών που αντικαθιστούν ή περιορίζουν την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία. Περίπου 8,4 εκατομμύρια άνθρωποι εργάζονταν στον γεωργικό τομέα της ΕΕ το 2023, καθώς το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική απασχόληση συνέχισε να μειώνεται σε κάθε κράτος μέλος.
Πέρα όμως από τον απόλυτο αριθμό, εκείνο που αποτυπώνει πιο καθαρά την τάση είναι το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική απασχόληση της Ένωσης: από 5,2% το 2013 υποχώρησε σε 3,9% το 2023. Με άλλα λόγια, μέσα σε μία δεκαετία, η γεωργία αντιπροσωπεύει μικρότερο κομμάτι του ευρωπαϊκού εργατικού δυναμικού, γεγονός που αποτυπώνει τόσο δομικές αλλαγές στην ύπαιθρο όσο και την τεχνολογική μετάβαση του κλάδου.
Ταυτόχρονα, οι τεχνολογίες εξοικονόμησης εργασίας (όπως η μηχανοποίηση, η αυτοματοποίηση και άλλες καινοτομίες) επιτρέπουν την παραγωγή ίδιων ή και μεγαλύτερων ποσοτήτων με λιγότερους εργαζόμενους. Πρόκειται για μια μεταβολή που τη συναντούμε διαχρονικά σε ανεπτυγμένες οικονομίες, όμως στην ευρωπαϊκή γεωργία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη ένταση την τελευταία δεκαετία, καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις επεκτείνουν την ψηφιοποίηση και τον «έξυπνο» εξοπλισμό, σε ολοένα και περισσότερες εκμεταλλεύσεις.
Η μείωση του μεριδίου της γεωργίας στη συνολική απασχόληση δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Μεταξύ 2013 και 2023, το ποσοστό υποχώρησε σε όλες τις χώρες της ΕΕ, γεγονός που δείχνει ότι συνιστά πανευρωπαϊκή τάση και όχι εξέλιξη που αφορά μόνο ορισμένες περιοχές ή συγκεκριμένα παραγωγικά μοντέλα. Ωστόσο, το μέγεθος της πτώσης διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, αποτυπώνοντας διαφορετικούς ρυθμούς μετάβασης, διαφορετική διάρθρωση της αγροτικής οικονομίας και, σε αρκετές περιπτώσεις, διαφορετική αφετηρία.
Τη μεγαλύτερη μείωση κατέγραψε η Ρουμανία, όπου το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική απασχόληση έπεσε κατά 8,9 ποσοστιαίες μονάδες στη δεκαετία. Ακολουθούν η Κροατία και η Πορτογαλία, με πτώση 4,7 ποσοστιαίων μονάδων η καθεμία.
