Η Ευρωπαϊκή Κομισιόν εξετάζει την αξιοποίηση της κοπριάς και των αγροτικών αποβλήτων ως εναλλακτική πηγή λιπάσματος, ώστε να αντιμετωπίσει τη νέα πίεση της ευρωπαϊκής γεωργίας από την αύξηση του κόστους παραγωγής. Το σχέδιο των Βρυξελλών εστιάζει κυρίως σε μακροπρόθεσμες ρυθμιστικές παρεμβάσεις, αλλά όχι σε άμεσα μέτρα ανακούφισης για τους παραγωγούς.
Η Ευρώπη παράγει μεγάλο μέρος των λιπασμάτων της με εισαγόμενο αέριο, γεγονός που καθιστά τον αγροτικό τομέα ιδιαίτερα ευάλωτο σε γεωπολιτικές κρίσεις και διαταραχές στις μεταφορές. Ωστόσο, το σχέδιο της Κομισιόν δεν ικανοποιεί όσους ανέμεναν ταχύτερη παρέμβαση. Εκπρόσωποι αγροτών και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκφράζουν επιφυλάξεις, υποστηρίζοντας ότι οι παραγωγοί χρειάζονται και άμεσα εργαλεία για να ανταπεξέλθουν στο υψηλό κόστος, αντί για μόνο ένα σχέδιο που θα αποδώσει σε βάθος χρόνου.
Σύμφωνα με τα προσχέδια που αναφέρει το κείμενο, η Κομισιόν αποφεύγει δύο από τις πιο άμεσες, αλλά πολιτικά δύσκολες επιλογές: την αναστολή δασμών στις εισαγωγές λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία και την προσωρινή παύση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, του CBAM, για τα εισαγόμενα λιπάσματα. Η πρώτη επιλογή θα μπορούσε να μειώσει το κόστος, αλλά θα ενίσχυε έσοδα που έχουν σχέση με τη Ρωσία. Η δεύτερη θα έκανε φθηνότερες τις εισαγωγές από χώρες με χαλαρότερους κλιματικούς κανόνες, όμως θα πήγαινε κόντρα στην πράσινη ατζέντα της ΕΕ. Έτσι, η Κομισιόν μοιάζει να επιλέγει τη διατήρηση της υφιστάμενης γραμμής, δίνοντας έμφαση στη στρατηγική απεξάρτηση από τα ρωσικά προϊόντα και στην ενίσχυση του CBAM.
Η Κομισιόν εξετάζει αλλαγές σε υφιστάμενους κανόνες, μεταξύ των οποίων και οι προβλέψεις της Οδηγίας για τα Νιτρικά, για να διευκολύνει την αξιοποίηση αζώτου με προέλευση από ζωικά απόβλητα και χωνεμένα υπολείμματα. Η Κομισιόν θεωρεί αυτήν την προσέγγιση μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής, για τη μείωση της εξάρτησης από τα λιπάσματα που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, προβλέπει σήματα στήριξης προς τους παραγωγούς λιπασμάτων που θα επενδύσουν σε καθαρότερες μορφές παραγωγής.
Παρόλα αυτά, οι αντιδράσεις δείχνουν ότι το σχέδιο δεν απαντά πλήρως στα προβλήματα της αγοράς. Αγροτικές οργανώσεις τονίζουν ότι η κρίση δεν αφορά μόνο τις τιμές, αλλά και την επισιτιστική ασφάλεια, την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής και τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων. Η Κομισιόν από την πλευρά της μοιάζει να θεωρεί πως δεν υπάρχει άμεση κρίση για την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο, καθώς είχε εξασφαλίσει μεγάλο μέρος των λιπασμάτων ήδη πριν την τελευταία γεωπολιτική κλιμάκωση. Το βάρος επομένως, πέφτει στον επόμενο κύκλο παραγωγής και στον κίνδυνο μεταφοράς των αυξήσεων από τα χωράφια στα ράφια των υπεραγορών.
Το κρίσιμο ερώτημα για τους αγρότες είναι αν η ευρωπαϊκή απάντηση θα φτάσει εγκαίρως. Για την ώρα, η Κομισιόν επιλέγει μια λύση με ορίζοντα ετών, ενώ ο αγροτικός κόσμος ζητά μέτρα με άμεση επίδραση στο κόστος παραγωγής.
