Με συγκεκριμένους κανόνες για την επιλεξιμότητα των επενδύσεων, την αντικατάσταση γεωργικού εξοπλισμού και την τεκμηρίωση του κόστους τους θα υλοποιηθούν τα νέα Σχέδια Βελτίωσης. Η κοινή απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του προέδρου της ΑΑΔΕ καθορίζει, μεταξύ άλλων, τις προϋποθέσεις για την αναγνώριση των επιλέξιμων δαπανών, θέτοντας σαφείς απαιτήσεις για τις προσφορές των προμηθευτών και τον τρόπο υπολογισμού του εύλογου κόστους. Οι ρυθμίσεις αφορούν τις τρεις παρεμβάσεις Π3-73-2.1 για επενδύσεις που συμβάλλουν στην ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, Π3-73-2.2 για επενδύσεις εξοικονόμησης ύδατος και Π3-73-2.6 για επενδύσεις κυκλικής οικονομίας και ενεργειακές επενδύσεις.
Κεντρική πρόβλεψη της απόφασης είναι η υποχρέωση υποβολής τριών ανεξάρτητων προσφορών για κάθε επενδυτική δαπάνη που υπερβαίνει τα 1.000€. Η απαίτηση ισχύει ακόμη και όταν το συνολικό ποσό προκύπτει από την προμήθεια πολλών ίδιων αντικειμένων, όπως για παράδειγμα 450 δενδρυλλίων ελιάς. Σε περίπτωση μη προσκόμισης των τριών προσφορών, η συγκεκριμένη επένδυση απορρίπτεται. Από την υποχρέωση εξαιρούνται οι γενικές δαπάνες, καθώς και οι δαπάνες που αφορούν την απασχόληση εργατών γης.
Κάθε προσφορά πρέπει να περιλαμβάνει τα φορολογικά και εμπορικά στοιχεία του προμηθευτή, τα στοιχεία επικοινωνίας του, την αναλυτική περιγραφή του επενδυτικού αγαθού, τα τεχνικά χαρακτηριστικά, τη δυναμικότητα και την ποσότητα. Παράλληλα, απαιτεί τη συνολική τιμή, την τιμή μονάδας όπου προβλέπεται, τα επιμέρους κόστη, τον ΦΠΑ και τις λοιπές επιβαρύνσεις.
Οι προμηθευτές οφείλουν επίσης, να δηλώνουν ότι τα προσφερόμενα αγαθά είναι καινούρια, αμεταχείριστα και διαθέτουν τις απαιτούμενες σημάνσεις, πιστοποιήσεις ή άδειες, ανάλογα την περίπτωση. Επενδύσεις άνω των 20.000€, καθώς και δαπάνες αιτούμενες ως εξοπλισμός τεχνολογίας αιχμής, απαιτούν επιπλέον την προσκόμιση τεχνικού φυλλαδίου (prospectus) και κάθε άλλης τεχνικής πληροφορίας που κρίνεται αναγκαία για την αξιολόγηση του κόστους.
Η ύπαρξη τριών προσφορών δεν αρκεί από μόνη της. Η απόφαση απαιτεί τεκμηρίωση πραγματικού και ουσιαστικού ανταγωνισμού μεταξύ των προμηθευτών, με αυτοτελή διαμόρφωση των τιμών. Πέρα από περιπτώσεις διαπίστωσης κοινού ΑΦΜ ή ίδιας διεύθυνσης έδρας, οι προσφορές μπορούν να κριθούν μη ανεξάρτητες όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις μη αυτοτελούς κατάρτισης. Τέτοιες ενδείξεις είναι η ουσιώδης ταύτιση της μορφής ή του περιεχομένου τους, οι ίδιες τεχνικές περιγραφές και κοστολογικές αναλύσεις χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, τα κοινά λάθη και οι ενδείξεις αναπαραγωγής ή φωτοαντιγραφής εγγράφων. Όταν οι ενδείξεις μη ανεξαρτησίας είναι σαφείς, οι προσφορές απορρίπτονται άμεσα. Εάν υπάρχουν αμφιβολίες, μπορεί να ζητηθούν πρόσθετα στοιχεία και διευκρινίσεις. Αν αυτές δεν επαρκούν, η σχετική δαπάνη απορρίπτεται.
Ιδιαίτερη σημασία για τους παραγωγούς έχει ο ορισμός της «απλής αντικατάστασης». Ως τέτοια ορίζεται η αντικατάσταση υφιστάμενου γεωργικού κτιρίου, κατασκευής, μηχανήματος ή εξοπλισμού, όταν δεν αλλάζει η παραγωγική διαδικασία ή η χρησιμοποιούμενη τεχνολογία, και δεν υπάρχει αύξηση της παραγωγικής ικανότητας κατά τουλάχιστον 25%. Ωστόσο, δεν θεωρείται απλή η αντικατάσταση εξοπλισμού ή κτιρίου που είχε αποσβεστεί πλήρως έως τις 19 Δεκεμβρίου 2025, σύμφωνα με το σχετικό παράρτημα της απόφασης. Αντίθετα, δεν λαμβάνει επιδότηση η αντικατάσταση μη αποσβεσμένων ελκυστήρων, φορτηγών αυτοκινήτων και αυτοκινούμενων μηχανημάτων, καθώς και μη αποσβεσμένων παρελκόμενων και αναρτώμενων ελκυστήρων, καθώς οι δαπάνες αυτές αντιμετωπίζονται ως απλή αντικατάσταση.
Εξαίρεση προβλέπεται για γεωργικά κτίρια, κατασκευές και τον εξοπλισμό τους, όταν η αντικατάσταση έχει σχέση με αλλαγή της παραγωγικής διαδικασίας ή των παραγόμενων προϊόντων. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η απόδειξη ότι οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός δεν καλύπτουν, ποιοτικά και ποσοτικά, τις νέες ανάγκες.
Ο υποψήφιος δικαιούχος πρέπει να τεκμηριώνει ότι το ποσό που ζητά, αντιστοιχεί στην εμπορική αξία της επένδυσης και στο ποσό που πράγματι καταβάλλει στον προμηθευτή. Για το σκοπό αυτόν ισχύει η υποβολή τιμοκαταλόγων, προσφορών, προμετρήσεων ή προϋπολογισμών έργου, ανάλογα με τη φύση της δαπάνης. Για μερικές κατηγορίες επενδύσεων, η πρόσκληση θα καθορίζει συγκεκριμένα όρια επιλέξιμων δαπανών, τα οποία δεν μπορούν να ξεπεραστούν. Στις κτιριακές και λοιπές κατασκευές, το κόστος θα αποτυπώνεται συνολικά και ανά τετραγωνικό μέτρο ή ανά κατάλληλη μονάδα μέτρησης. Εφόσον υπάρχουν λειτουργικές περιοχές με διαφορετικό κόστος, ο προσδιορισμός τους πρέπει να είναι ξεχωριστός.
Τέλος, η απόφαση προβλέπει ότι όταν δεν είναι δυνατός ο προσδιορισμός του εύλογου κόστους, η δαπάνη απορρίπτεται. Τα αρμόδια όργανα διατηρούν παράλληλα τη δυνατότητα να ζητούν πρόσθετα στοιχεία από τους δικαιούχους, τους προμηθευτές ή τρίτους, τόσο κατά την αξιολόγηση όσο και κατά την υλοποίηση και τον έλεγχο των επενδύσεων.
Πηγή:
Ύπαιθρος Χώρα
