Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ποιοι αγρότες πρέπει να εκδίδουν ψηφιακά δελτία διακίνησης, ποιοι εξαιρούνται και τι αλλάζει στις λαϊκές αγορές και στις κοντινές μεταφορές μεταξύ χωραφιού και αποθήκης. Ακόμη, προβλέπει ότι αν υπάρξει διακοπή σύνδεσης ή ρεύματος, δεν γίνεται διακοπή της συναλλαγής. Η έκδοση του παραστατικού μπορεί να γίνει χειρόγραφα, αν η συναλλαγή γίνεται εκτός της εγκατάστασης ή με σχετική ένδειξη και αργότερη διαβίβαση, όταν επανέλθει η σύνδεση.
Η εγκύκλιος Ε 2038/2026 του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, παρέχει νέες διευκρινίσεις για την ψηφιακή έκδοση παραστατικών διακίνησης αποθεμάτων και τη διαβίβασή τους στην πλατφόρμα myDATA. Αυτές οι διευκρινίσεις αφορούν τόσο τις γενικές υποχρεώσεις των αγροτών και των λοιπών εμπλεκόμενων επιχειρήσεων, όσο και ειδικότερα τη διακίνηση προϊόντων προς, από και μεταξύ λαϊκών και άλλων υπαίθριων αγορών.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται:
• Έκδοση από τον αντισυμβαλλόμενο: Δυνατότητα έκδοσης του παραστατικού διακίνησης αγρότη του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ, πριν την έναρξη της διακίνησης, από τον αντισυμβαλλόμενο, όπως έμπορο, συνεταιρισμό ή ελαιοτριβείο, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η δυνατότητα αυτή ισχύει ακόμη και για μεταφορά με όχημα του ίδιου αγρότη.
• Μεταφορά μεταξύ χωραφιών και αποθηκευτικών χώρων: Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων μεταξύ αγροτικών εκμεταλλεύσεων, χωραφιών και αποθηκευτικών χώρων του ίδιου παραγωγού, εφόσον η απόσταση δεν υπερβαίνει τα δέκα (10) χιλιόμετρα. Η εξαίρεση ισχύει ανεξάρτητα από το αν οι χώροι είναι δηλωμένοι ως εγκαταστάσεις στο Μητρώο.
• Απώλεια σύνδεσης ή διακοπή ρεύματος: Σε περίπτωση απώλειας διασύνδεσης, η συναλλαγή δεν διακόπτεται. Το ψηφιακό παραστατικό εκδίδεται με σχετική ένδειξη και διαβιβάζεται αμέσως μετά την αποκατάσταση της σύνδεσης.
• Χειρόγραφη έκδοση εκτός εγκατάστασης: Σε περίπτωση έκδοσης εκτός εγκατάστασης, όπου δεν είναι δυνατή η χρήση της εφαρμογής myDATAapp, μπορεί να εκδοθεί χειρόγραφο παραστατικό και να διαβιβαστεί μέσω των εφαρμογών timologio ή myDATAapp μετά την αποκατάσταση της σύνδεσης.
Για τη διακίνηση προϊόντων προς, από και μεταξύ λαϊκών αγορών ισχύουν τα εξής:
• Μεταφορά προς λαϊκή αγορά: Για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προς τη λαϊκή αγορά εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.
• Προθεσμία χειρόγραφης έκδοσης: Το Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής μπορεί να εκδίδεται χειρόγραφα έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026. Η υποχρεωτική ψηφιακή έκδοσή του αρχίζει στις 12 Οκτωβρίου 2026.
• Επιστροφή αδιάθετων προϊόντων: Η επιστροφή των απούλητων προϊόντων γίνεται με το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Κατά την επιστροφή στην εγκατάσταση του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
• Συμμετοχή σε περισσότερες λαϊκές αγορές: Όταν ο παραγωγός συμμετέχει διαδοχικά σε πολλαπλές λαϊκές αγορές χωρίς ενδιάμεση επιστροφή στην έδρα του, υπάρχει κάλυψη ολόκληρης της διακίνησης από το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, το οποίο πρέπει να αναγράφει όλες τις λαϊκές αγορές στις οποίες θα συμμετάσχει ο παραγωγός.
• Επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων: Επιτρέπεται η διακίνηση και η επιστροφή αγροτικών προϊόντων για πάνω από μία υπαίθριες αγορές, με το ψηφιακό παραστατικό αγοράς του προμηθευτή ή χονδρεμπόρου, εφόσον αυτό αναγράφει τα στοιχεία και τις ημερομηνίες των αγορών
• Πωλητές βιομηχανικών ή βιοτεχνικών ειδών: Όσοι διατηρούν παράλληλα κατάστημα, δεν έχουν υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό την προϋπόθεση της διακριτής έκδοσης των τιμολογίων αγοράς για τα εμπορεύματα με προορισμό τις υπαίθριες αγορές.
Ακολουθούν οι συχνότερες ερωταπαντήσεις για την ψηφιακή παρακολούθηση της διακίνησης αγροτικών προϊόντων:
1. Ε: Πότε άρχισε η υποχρεωτική ψηφιακή παρακολούθηση της 1ης Φάσης (έκδοση και διαβίβαση παραστατικών) για το σύνολο των υπόχρεων οντοτήτων;
Α: Από 01/12/2025.
2. Ε: Πότε μπαίνει σε υποχρεωτική εφαρμογή η 2η Φάση της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων (διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής);
Α: Η 2η Φάση αρχίζει υποχρεωτικά από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026. Μέχρι τότε υπάρχει η δυνατότητα προαιρετικής διαβίβασης των δεδομένων αυτών στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA.
3. Ε: Τι ισχύει για τους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ (με τζίρο μέχρι 200.000€ για το φορολογικό έτος 2022);
Α: Παρατείνεται η απαλλαγή τους από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά ελαιόκαρπου προς το ελαιοτριβείο έως και Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026, με την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής.
4. Ε: Υποχρεούνται οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ να εκδίδουν ψηφιακό δελτίο αποστολής;
Α: Όχι, εξαιρούνται. Για τις διακινήσεις αγροτικών προϊόντων από τους ίδιους τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ, δεν εκδίδεται ψηφιακό Δελτίο Αποστολής. Ο λήπτης (π.χ. έμπορος ή αγροτικός συνεταιρισμός) με την παραλαβή αυτών εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής. Στην περίπτωση που ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ παραδίδει αγροτικά προϊόντα στην αγροτική του εκμετάλλευση σε υπόχρεες οντότητες (π.χ. έμπορος ή αγροτικός συνεταιρισμός), αυτές εκδίδουν ψηφιακό Δελτίο Αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».
5. Ε: Μπορεί κάποιος άλλος να εκδώσει το παραστατικό διακίνησης αντί για τον αγρότη του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ;
Α: Ναι, μπορεί να γίνει έκδοση πριν την έναρξη της διακίνησης, από τον αντισυμβαλλόμενο (έμπορο, συνεταιρισμό, ελαιοτριβείο), με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και σε περίπτωση διακίνησης με τα μεταφορικά μέσα του αγρότη.
6. Ε: Τι ισχύει για τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προς και από τη λαϊκή αγορά;
Α: Για τη διακίνηση προς τη λαϊκή αγορά εκδίδεται Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής. Μέχρι και την Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026 επιτρέπεται η χειρόγραφή της έκδοση, καθώς η υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού συγκεντρωτικού δελτίου αποστολής αρχίζει στη 2η Φάση, η οποία μπαίνει σε υποχρεωτική εφαρμογή από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026. Η επιστροφή των αδιάθετων προϊόντων γίνεται με το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, χωρίς προηγούμενη σχετική ενημέρωση αυτού με τις πωληθείσες ποσότητες. Κατά την άφιξη στην εγκατάσταση του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
7. E: Τι ισχύει στην περίπτωση συμμετοχής του παραγωγού-αγρότη σε περισσότερες λαϊκές αγορές χωρίς ενδιάμεση επιστροφή στην έδρα αυτού;
A: Το αρχικά εκδοθέν Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής καλύπτει τη διακίνηση καθ’ όλη τη διάρκειά της, εάν αναγράφει όλες τις λαϊκές αγορές όπου θα συμμετάσχει ο παραγωγός-αγρότης. Με την επιστροφή του στις εγκαταστάσεις του, εφόσον υπάρχει αδιάθετο απόθεμα, εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
8. Ε: Χρειάζεται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων μεταξύ των αγροτικών εκμεταλλεύσεων (π.χ. χωράφια) και των χώρων αποθήκευσης του ίδιου παραγωγού;
Α: Όχι, δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης, εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα δέκα (10) χιλιόμετρα, ανεξάρτητα από τη δήλωσή τους ως εγκαταστάσεων στο Μητρώο.
9. Ε: Ποιο ψηφιακό εργαλείο παρέχει η ΑΑΔΕ για την έκδοση παραστατικών διακίνησης από κινητές συσκευές;
Α: Την εφαρμογή myDATAapp, που επιτρέπει την έκδοση ψηφιακών παραστατικών διακίνησης και υποστηρίζει τις λειτουργικότητες της 2ης Φάσης για την ψηφιακή παρακολούθηση και ιχνηλασιμότητα της διακίνησης.
10. Ε: Τι συμβαίνει σε περίπτωση απώλειας διασύνδεσης (διακοπή ρεύματος ή αδυναμία σύνδεσης στο διαδίκτυο);
Α: Τα ψηφιακά παραστατικά διακίνησης εκδίδονται χωρίς διακοπή της συναλλαγής, με διακριτή ένδειξη για απώλεια διασύνδεσης και άμεση διαβίβασή τους με την επαναφορά της. Στην περίπτωση έκδοσης εκτός εγκατάστασης, χωρίς δυνατότητα χρήσης της εφαρμογής myDATAapp, η οντότητα μπορεί να εκδώσει χειρόγραφο παραστατικό και να το διαβιβάσει μέσω της εφαρμογής timologio ή της εφαρμογής myDATAapp αμέσως μετά την αποκατάσταση της διασύνδεσης.
Για περαιτέρω διευκρινίσεις και πληροφορίες σχετικά με την έκδοση ψηφιακών παραστατικών διακίνησης, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέχουν στην Εξυπηρέτηση Φορολογουμένων της ΑΑΔΕ, my1521:
