Όταν ένας αγρότης μεταβαίνει από το Ειδικό Καθεστώς ΦΠΑ στο Κανονικό ή το αντίστροφο (υποχρεωτικά ή προαιρετικά), δεν τελειώνει η υποχρέωσή του μόνο με τη μετάταξη. Υπάρχει και μια ακόμα πολύ σημαντική υποχρέωση: η Δήλωση Αποθεμάτων Μετάταξης.
Οι αγρότες που αλλάζουν καθεστώς ΦΠΑ υποχρεούνται να υποβάλουν Δήλωση Αποθεμάτων Μετάταξης, μέσα σε δύο (2) μήνες από την ημερομηνία μετάταξης.
Σε περίπτωση προαιρετικής μετάταξης, υποβάλλουν τη δήλωση εντός 2 μηνών από την ημερομηνία μετάταξης, η οποία είναι πάντα η 01/01 του έτους, δηλαδή έως 28/2 σε συνήθη έτη και 29/2 σε δίσεκτα.
Για το 2026, η διορία είναι το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου.
Σε περίπτωση υποχρεωτικής μετάταξης, η υποβολή δήλωσης έχει ως εξής:
Από 1/1/2024, η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, μέσω της εφαρμογής της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με την απόφαση Α.1017/2024. Η εν λόγω απόφαση ισχύει για αρχικές εμπρόθεσμες και εκπρόθεσμες δηλώσεις αποθεμάτων μετάταξης.
1. Αγροτικά προϊόντα
Προϊόντα που έχουν συλλεχθεί και αποθηκευτεί, ηρτημένους καρπούς (προϊόντα πάνω στα δέντρα), καλλιέργειες υπό εξέλιξη, για τις οποίες μπορεί να εκτιμηθεί η παραγωγή τους.
2. Πρώτες ύλες – εφόδια
Σπόρους, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές, λοιπά συναφή εφόδια που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί.
3. Αγαθά επένδυσης (πάγια)
Μηχανήματα και εξοπλισμό, μόνο εφόσον δεν έχει παρέλθει η πενταετία από την αγορά τους.
Όλα τα δηλώνουμε σε τιμές κόστους, όχι σε τιμές πώλησης.
Σε αυτή την περίπτωση, ο αγρότης δικαιούται έκπτωση ΦΠΑ για τα αποθέματα και τα πάγια, ενώ χρησιμοποιεί ως βοηθητικό εργαλείο τη Δήλωση Καλλιέργειας (μόνο για εκτίμηση ποσοτήτων). Δεν υποβάλλει τη Δήλωση Καλλιέργειας μαζί με τη δήλωση αποθεμάτων, αλλά τη χρησιμοποιεί μόνο για καθοδήγηση.
Εδώ ισχύει το αντίστροφο:
Τα αποθέματα θεωρούνται παράδοση αγαθών και ο αγρότης έχει υποχρέωση να αποδώσει το ΦΠΑ που αντιστοιχεί. Όσον αφορά τα πάγια, υπάρχει διακανονισμός για τα υπόλοιπα έτη της πενταετίας. Ο αγρότης μπορεί να υποβάλει τη δήλωση απόδοσης φόρου, μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από την υποβολή της δήλωσης αποθεμάτων.
Πάγια αγαθά αγορασμένα την τελευταία πενταετία, χρειάζονται τα απαραίτητα δικαιολογητικά απόκτησης. Για τα αγαθά γίνεται απογράφη των παγίων, της τιμής αγοράς, του ΦΠΑ που αντιστοιχεί και του ποσού που απομένει μέχρι την ημερομηνία που συμπληρώνουν μια πενταετία χρήσης τους. Ειδικά για τα αγαθά επένδυσης, η έκπτωση φόρου υπόκειται σε πενταετή διακανονισμό, με αφετηρία το έτος χρήσης τους. Ο διακανονισμός ενεργείται κάθε έτος για το ένα πέμπτο (1/5) του φόρου που επιβάρυνε το αγαθό, ανάλογα με τις μεταβολές του δικαιώματος έκπτωσης.
Η δήλωση αποθεμάτων γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής της ΑΑΔΕ, συνήθως από το λογιστή, αλλά είναι σημαντικό να γνωρίζει και ο αγρότης τι δηλώνει και γιατί.
Βήμα 1: Προσδιορίζουμε την ημερομηνία μετάταξης
Η δήλωση αφορά την ημέρα που αλλάζει το καθεστώς. Για παράδειγμα, αν η μετάταξη γίνεται από 1/1, τότε δηλώνουμε όσα αποθέματα υπάρχουν στις 31/12/2026.
Βήμα 2: Καταγράφουμε τι υπάρχει στην αποθήκη
Απούλητα αγροτικά προϊόντα, αχρησιμοποίητα εφόδια (λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές).
Σημαντικό: Δε δηλώνουμε κάτι που έχουμε ήδη πουλήσει ή χρησιμοποιήσει.
Βήμα 3: Είσοδος στην εφαρμογή της ΑΑΔΕ
Ο λογιστής μπαίνει στην εφαρμογή με τους κωδικούς TAXISnet και επιλέγει Δήλωση Αποθεμάτων λόγω Μετάταξης.
Βήμα 4: Επιλογή είδους αποθέματος
Για κάθε καταχώρηση επιλέγουμε:
Αγροτικό προϊόν (π.χ. σιτάρι, καλαμπόκι, ελαιόλαδο) ή Εφόδιο/Πρώτη Ύλη (π.χ. λίπασμα, φυτοφάρμακο).
Βήμα 5: Περιγραφή του είδους
Γράφουμε απλή περιγραφή, χωρίς τεχνικούς όρους. «Σιτάρι», «Λίπασμα», «Φυτοφάρμακο». Δε χρειάζονται κωδικοί ή εμπορικές ονομασίες.
Βήμα 6: Συμπλήρωση ποσότητας
Δηλώνουμε την πραγματική ποσότητα που υπάρχει.
Για παράδειγμα:
Σιτάρι: 2.000 κιλά
Λίπασμα: 10 σακιά
Φυτοφάρμακο: 5 δοχεία
Βήμα 7: Συμπλήρωση αξίας
Δηλώνουμε την αξία αγοράς ή παραγωγής, όχι την τιμή πώλησης. Για παράδειγμα:
Σιτάρι: 0,25€/kg → 500 €
Λίπασμα: 20€/σακί → 200 €
Φυτοφάρμακο: 15€/δοχείο → 75 €
Το σύστημα υπολογίζει αυτόματα το σύνολο.
Βήμα 8: Έλεγχος στοιχείων
Πριν την οριστική υποβολή ελέγχουμε:
Ποσότητες
Αξίες
Ημερομηνία μετάταξης
Υποβολή λάθος στοιχείων ενισχύει τον κίνδυνο προστίμου σε έλεγχο!
Βήμα 9: Οριστική υποβολή
Υποβάλλουμε τη δήλωση, η οποία λαμβάνει αριθμό καταχώρησης, ολοκληρώνοντας έτσι την υποχρέωση του αγρότη.
