Όλα τα αγροτεμάχια θα πρέπει να αποδειχθούν πως βρίσκονται στη διάθεση των γεωργών έως τις 31/05/2026, όταν θα γίνει η δήλωσή τους στην πλατφόρμα ενιαίας αίτησης ενίσχυσης ΟΣΔΕ, η οποία αναμένει να ανοίξει μέσα στις επόμενες ημέρες. Ταυτόχρονα, μένει η αποσαφήνιση ζητημάτων που αφορούν τον ΑΤΑΚ και το ΚΑΕΚ, για κτήματα κάτω των 20 στρεμμάτων.
Οι παραγωγοί οφείλουν να έχουν φροντίσει, πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, την τακτοποίηση ζητημάτων που αφορούν τα μισθωτήρια. Παράλληλα, εκείνοι που συμμετέχουν σε αγροπεριβαλλοντικές παρεμβάσεις, όπως στα βιολογικά 3ετίας, για την τήρηση των δεσμεύσεων και των κριτηρίων επιλεξιμότητας, θα πρέπει να δείξουν ότι η επιλέξιμη έκταση είναι υπό την κατοχή τους καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους δέσμευσης 2026. Σημειώνουμε πως γεωργοί που ζητούν μέτρο, δράση ή παρέμβαση, πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα τις ημερομηνίες έναρξης και λήξης των ενοικιαζόμενων αγροτεμαχίων, ώστε να καλύπτουν το διάστημα της τετραετούς ενοικίασης, όπου αυτό είναι απαιτούμενο.
Τα παραπάνω ισχύουν με βάση τη γενική εγκύκλιο αιτήσεων ενίσχυσης ΟΣΔΕ, που ισχύει για την περίοδο 2023-2027 και λαμβάνει ετήσια επικαιροποίηση σε μερικά σημεία, ανάλογα τις ανάγκες. Η αρμόδια αρχή για τις πληρωμές, η Γενική Διεύθυνση Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ) της ΑΑΔΕ, αναμένει να εκδόσει νέες οδηγίες για το ΟΣΔΕ 2026.
Σχετικά με τη δήλωση των αγροτεμαχίων, μία εκρεμμότητα που απασχολεί ιδιαίτερα τους παραγωγούς, έχει να κάνει με τον Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτων (ΑΤΑΚ). Θυμίζουμε πως για το έτος ενίσχυσης 2025, το ΑΤΑΚ έγινε υποχρεωτικό τόσο για τα ιδιόκτητα αγροτεμάχια όσο και για τα ενοικιαζόμενα. Ωστόσο, λόγω διαφόρων προβλημάτων που εμφάνισαν μικρής έκτασης αγροτεμάχια, έγινε χρήση του Κωδικού Αριθμού Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Μάλιστα, τα μη ιδιοχρησιμοποιούμενα αγροτεμάχια έκτασης μικρότερης των 20 στρεμμάτων, στα οποία δεν είχε αποδοθεί ούτε ΑΤΑΚ ούτε ΚΑΕΚ, κρίθηκαν τελικά επιλέξιμα, όταν:
α) Ο παραγωγός ήταν σε θέση να αποδείξει τη νόμιμη κατοχή τους με «Υπεύθυνη δήλωση κατοχής αγροτεμαχίου» από την πλατφόρμα myBusinessSupport, όπου δήλωνε αιτία κατοχής μεταξύ των τιμών: Προφορική συμφωνία χρήσης, Ανταλλαγή, Άλλη αιτία.
β) Ο υποβάλλων την υπεύθυνη δήλωση καθ’ όλο το γεωργικό έτος 2025, κατείχε και χρησιμοποιούσε καλόπιστα και χωρίς νομική αμφισβήτηση τα εμφανιζόμενα στην εφαρμογή αγροτεμάχια, τα οποία έχει συμπεριλάβει στην ΕΑΕ έτους 2025.
Το αν θα υπάρξει παρόμοια πρόβλεψη για το έτος ενίσχυσης 2026 δεν είναι ακόμα βέβαιο, αν και τα ζητήματα που υπήρξαν με τους ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ το 2025 επιμένουν και φέτος.
Για να µπορέσει ένας αγρότης να κάνει δήλωση καλλιέργειας, πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει εκτάσεις:
Οι γεωργοί μπορούν να χρησιμοποιούν τα αγροτεμάχια που δηλώνουν στα καθεστώτα των άμεσων ενισχύσεων για κάθε γεωργική δραστηριότητα. Γεωργικές εκτάσεις χωρίς άσκηση γεωργικής δραστηριότητας δεν είναι επιλέξιμες. Επιπλέον δεν θα είναι επιλέξιμες οι παρακάτω περιπτώσεις εκτάσεων:
α) Εκτάσεις δηλωμένες εντός βοσκοτοπικών περιοχών (ενοτήτων) με συντελεστή επιλεξιμότητας (pef) ίσο με το μηδέν, ανεξαρτήτως είδους καλλιέργειας.
β) Εκτάσεις δηλωμένες εντός βοσκοτοπικών περιοχών του δικτύου NATURA 2000, πλην των δηλωμένων ως βοσκότοπος ή μόνιμη καλλιέργεια.
Πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, τα αγροτεμάχια θα πρέπει να είναι στη διάθεση του γεωργού την 31η Μαΐου του έτους υποβολής της αίτησης. Υπενθυμίζεται ότι για τα αγροτεμάχια που μετέχουν στις παρεμβάσεις του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 (αγροπεριβαλλοντικά), για την τήρηση των δεσμεύσεων και των κριτηρίων επιλεξιμότητας πρέπει να βρίσκονται στην κατοχή του παραγωγού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους δέσμευσης. Για να είναι επιλέξιμες, οι εκτάσεις πρέπει να ανταποκρίνονται στον ορισμό του επιλέξιμου εκταρίου καθ’ όλο το ημερολογιακό έτος. Πλην περιπτώσεων ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, οι ζωικές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται στη διάθεση του γεωργού την 31η Μαΐου του έτους υποβολής της αίτησης. Για τους βοσκότοπους σε παραγωγή, νοείται η διατήρηση ζωικού κεφαλαίου τουλάχιστον 0,7ΜΜΖ/εκτάριο. Για τους βοσκοτόπους σε διατήρηση νοείται η ελάχιστη βοσκοφόρτωση 0,2ΜΜΖ/εκτάριο.
Το ελάχιστο μέγεθος των αγροτεμαχίων για τα οποία μπορεί να υποβληθεί αίτηση ενίσχυσης στο πλαίσιο των άμεσων ενισχύσεων καθορίζεται ως εξής:
α) Κύριες καλλιέργειες είναι οι φθινοπωρινές/χειμερινές ή ανοιξιάτικες/καλοκαιρινές καλλιέργειες που καταλαμβάνουν το αγροτεμάχιο για το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου και λαμβάνονται υπόψη κατά τον έλεγχο της τήρησης της αιρεσιμότητας.
β) Επίσπορες καλλιέργειες είναι οι καλλιέργειες με μικρό κύκλο, ταχείας ανάπτυξης (ωρίμανση σε περίπου 30 ημέρες από τη σπορά), που καταλαμβάνει τη γη μεταξύ κύριων καλλιεργειών.
γ) Συγκαλλιέργεια είναι η ταυτόχρονη καλλιέργεια δύο ή περισσότερων διαφορετικών ειδών καλλιεργειών σε διαφορετικές σειρές, στο ίδιο αγροτεμάχιο.
δ) Ως αγρανάπαυση δηλώνεται η αρόσιμη έκταση που δεν καλλιεργείται, δεν συγκομίζεται και δεν βόσκεται καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου αλλά εφαρμόζεται μία άροση ανά έτος.
