Σε ένα προσωρινό πλαίσιο, που θα απλοποιεί τους κανόνες της τρέχουσας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της ΕΕ και θα αυξάνει τις ενισχύσεις για τις μικρές εκμεταλλεύσεις, συμφώνησαν τη Δευτέρα 10 Νοεμβρίου, οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, εξέλιξη πολύ σημαντική για τους αγρότες σε όλη την Ευρώπη. Η συμφωνία, που επετεύχθη σε συνεργασία με τη Δανική προεδρία του Συμβουλίου, φιλοδοξεί να μειώσει τα διοικητικά βάρη που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και να ενισχύσει την οικονομική στήριξη για τις μικρές εκμεταλλεύσεις, δίνοντας ταυτόχρονα σαφείς οδηγίες για την προστασία του περιβάλλοντος.
Ένα από τα βασικά σημεία της αναθεώρησης του κανονισμού της ΚΑΠ 2023-2027, που ονόμασαν «Omnibus III», αφορά τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Για την προστασία της βιοποικιλότητας και την αποφυγή χρονοβόρων και δαπανηρών διαδικασιών, όπως το όργωμα κάθε πέντε έως επτά χρόνια για τη διατήρηση της καλλιεργήσιμης γης, συμφώνησαν ότι η γη που θεωρείται καλλιεργήσιμη την 1η Ιανουαρίου 2026, θα διατηρεί αυτό το καθεστώς ακόμα και αν δεν έχει υποστεί όργωμα, καλλιέργεια ή επανασπορά.
Επιπλέον, οι αγρότες που έχουν πιστοποίηση ως βιολογικοί, θα θεωρούνται αυτομάτως ότι πληρούν ορισμένες απαιτήσεις για τη διατήρηση της γης σε Καλή Γεωργική και Περιβαλλοντική Κατάσταση (GAEC), στα τμήματα των εκτάσεών τους που είναι βιολογικά ή βρίσκονται σε μετατροπή. Ωστόσο, τα κράτη-μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να περιορίσουν αυτήν την απλοποίηση, σε περιπτώσεις όπου οι έλεγχοι μπορούν να προκαλέσουν υψηλό διοικητικό βάρος.
Σημαντική αλλαγή αφορά και τους επιτόπιους ελέγχους. Οι ευρωβουλευτές υπερασπίστηκαν την αρχή «μία φορά μόνο», όπως είχε προτείνει η Επιτροπή. Σύμφωνα με αυτήν την αρχή, οι αγρότες δε θα έχουν την υποχρέωση να υποβληθούν σε περισσότερους από έναν επίσημους επιτόπιους ελέγχους ανά έτος, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και το χρόνο που αφιερώνουν σε διαδικασίες ελέγχου.
Η μεγαλύτερη είδηση για τους μικρούς αγρότες, αφορά την αύξηση των ανώτατων ορίων στήριξης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επέμεινε στην αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης από 2.500€ που προέβλεπε αρχικά η Επιτροπή, στα 3.000€, ενώ εισάγει και μια νέα εφάπαξ πληρωμή για την ανάπτυξη επιχειρήσεων έως 75.000€, αντί για 50.000€ που είχε αρχικά προταθεί.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να προσφέρουν σημαντική οικονομική ανάσα στις μικρές εκμεταλλεύσεις, δίνοντας τη δυνατότητα για επενδύσεις και ανάπτυξη των επιχειρήσεών τους.
Ο εισηγητής Andre Rodrigues, δήλωσε:
«Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέδειξε ότι είναι δυνατόν να καταστήσουμε την ΚΑΠ πιο δίκαιη, πιο ξεκάθαρη και πιο κοντά σε όσους εργάζονται στη γη καθημερινά. Αυτή η συμφωνία φέρνει περισσότερη στήριξη στους αγρότες, πιο αποτελεσματικούς κανόνες για τις εθνικές αρχές και σαφέστερες περιβαλλοντικές οδηγίες, ώστε οι καλές πρακτικές να ενθαρρύνονται αντί να τιμωρούνται από γραφειοκρατία ή ασαφείς κανόνες».
Η προκαταρκτική συμφωνία πρέπει να λάβει έγκριση, τόσο από το Συμβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτού μπει σε εφαρμογή. Η πλήρης υιοθέτηση του νέου κανονισμού Omnibus III, αναμένουμε να ξεκινήσει τη 01/01/2026, καλύπτοντας πάνω από 9 εκατομμύρια αγρότες σε όλη την Ευρώπη.
Η Επιτροπή παρουσίασε το πακέτο απλοποίησης της ΚΑΠ στις 14/05/2025, για τη μείωση των γραφειοκρατικών απαιτήσεων και τη διευκόλυνση στην εφαρμογή των κανόνων. Η πρωτοβουλία προέκυψε από το Στρατηγικό Διάλογο για το μέλλον της γεωργίας, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ευημερίας των ευρωπαϊκών αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προχώρησε σε τροπολογίες απευθείας επί της πρότασης της Επιτροπής, για την ταχύτερη εφαρμογή των αλλαγών.
Η μείωση των διοικητικών απαιτήσεων και η απλοποίηση των διαδικασιών, αποτελούν επανειλημμένα αιτήματα των ευρωβουλευτών. Οι προτάσεις «Οmnibus III», που παρουσίασε η Επιτροπή το Φεβρουάριο του 2025, στοχεύουν στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας, την απελευθέρωση επενδυτικών δυνατοτήτων και τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων. Ήδη κάποιες από τις προτάσεις έχουν υιοθετηθεί, ενώ οι διαδικασίες για την ολοκλήρωση των υπολοίπων προχωρούν με γρήγορους ρυθμούς.
Πηγές:
